เดลินิวส์ (27สค52) - อ.นพ.ณรงค์ศักดิ์ อังคะสุวพลา อธิบดีกรมอนามัยเปิดเผยเผยว่า เด็กไทย 3 ปีขึ้นไปมีฟัน 66% โดยพบฟันผุตั้งแต่ขวบปีแรก ผุลุกลามช่วง 1-3 ปี, เด็ก 12 ปีมีฟันผุ 58.9%
ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญในเด็กไทย คือ การกินขนมหวาน ขนมกรุบกรอบ ดื่มน้ำอัดลม และไม่แปรงฟันด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ [ เดลินิวส์ ]...
ภาพที่ 1,2: แผนที่โลก แสดงร้อยละของฟันแท้ทผุ+ฟันหาย(หลุดร่วงไป)+อุดฟัน > สถิติทำในเด็กอายุ 12 ปี พ.ศ. 2547 (หน่วย = จำนวนซี่ฟัน) > [ scilosp.org ]
ประเทศที่เป็นมหาอำนาจด้านฟันดีในภูมิภาค (สีเขียว) คือ จีน-ออสเตรเลีย-แอฟริกาตะวันออก-แอฟริกาใต้; มหาอำนาจด้านฟันร้ายในภูมิภาค (สีแสด) คือ ฟิลิปปินส์
...
ภาพที่ 3: แสดงฟัน-เหงือกที่มีสุขภาพดี ด้านที่ฟันสบหรือเคี้ยว (กระทบ) กันมีร่องฟันค่อนข้างลึก โดยเฉพาะในเด็ก บริเวณนี้เป็นจุดอ่อนที่ฟันสึกได้ง่าย > [ Wikipedia ]
...
ภาพที่ 4: แสดงฟันผุจากด้านบน (ด้านที่ฟันสบหรือกระทบกัน)... ฟันคนเรามีส่วนแข็งแรงที่สุดอยู่ด้านนอกสุดเรียกว่า "อีนาเมล (enamel - สีเทาขาว)", ส่วนที่แข็งปานกลางอยู่ตรงกลางเรียกว่า "เดนทีน (dentine - สีเหลือง)", และส่วนโพรงฟันที่มีเส้นประสาท เส้นเลือด (pulp - สีแสด - สีอิฐ) > [ Wikipedia ]
...
ภาพที่ 5: ภาพตัดขวางฟัน ซึ่งแบ่งเป็นส่วนที่โผล่พ้นกระดูก (crown = มงกุฏ) และรากฟัน (root = ราก), เหงือก (gingivae - สีชมพู) และเนื้อเยื่อรอบๆ โคนฟันที่เรียกว่า "ปริทนต์ (ปริ = รอบๆ; ทนต์ = ฟัน)" มีเส้นใยยึดฟันไว้ ไม่ให้โยก หรือหลุดง่าย [ toothclub ]
การแปรงฟันแรง ใช้ขนแปรงแข็ง แปรงนาน (เกิน 3 นาที/ครั้ง) หรือแปรงบ่อยเกินไป (เกิน 3 ครั้ง/วัน) มีส่วนทำให้เหงือกสึกได้
...
ภาพที่ 6: กราฟแนวตั้งแสดงความเป็นกรด-ด่าง ตัวเลข 7.0 = มีความเป็นกลาง, ตัวเลข 5-6 = มีความเป็นกรดเพิ่มขึ้น, กราฟแนวนอนแสดงเวลาเป็นนาที, ช่วงที่เคลือบฟันสูญเสียแคลเซียมมาก คือ ช่วงที่กราฟตกลงจนถึงแถบสีส้ม [ toothclub ]
การกินอาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรต (แป้ง-ข้าว-น้ำตาล) แต่ละครั้งทำ, ให้แบคทีเรียในช่องปากได้โอกาส... เปลี่ยนน้ำตาลเป็นกรด ซึ่งจะทำให้ช่องปากเป็นกรดนาน 20-30 นาที/ครั้ง ความเป็นกรดจะทำให้แคลเซียมจากฟันละลายออกจากผิวฟัน ทำให้เคลือบฟันบางลง
...
ยิ่งกินบ่อย... ยิ่งเพิ่มเสี่ยงฟันสึก ฟันผุ เสียวฟัน, การกินอาหารที่มีความเป็นกรดเพิ่มเสี่ยง เช่น นมเปรี้ยว โยเกิร์ต ผลไม้ น้ำผลไม้ อาหารประเภทยำ อาหารหรือซอสเปรี้ยว ใส่น้ำมะนาว ใส่น้ำส้มสายชู ฯลฯ
ยาน้ำของเด็ก เครื่องดื่มกระตุ้นกำลังส่วนใหญ่แต่งรสด้วยน้ำตาลและกรด... ถ้าไม่บ้วนปากตามหลายๆ ครั้งทันที เคลือบฟันจะสึกเร็ว
...
ยาลดกรดมีฤทธิ์เป็นด่าง ทำให้ฟันสึกได้เช่นกัน... วิธีป้องกันคือ หลังกินยาควรบ้วนปากหลายๆ ครั้งทันที
ผลไม้แห้ง และอาหารหมักดอง โดยเฉพาะดองเปรี้ยว มักจะมีความเป็นกรดสูงกว่าผลไม้ทั่วไป ควรระวังมากเป็นพิเศษ
...
ภาพที่ 7: กราฟแสดงความเป็นกรด-ด่างในช่องปากหลังกินอาหารกลุ่มแป้ง-ข้าว-น้ำตาล เช่น ขนม ฯลฯ นานๆ เช่น งานเลี้ยง กินไปดู TV ไป ฯลฯ หรือกินบ่อย เช่น กินจุบจิบ จิบน้ำผลไม้ ฯลฯ [ toothclub ]
ทำให้ช่วงที่เคลือบฟันแช่น้ำกรดในช่องปาก หรือช่วงที่กราฟตกลงจนถึงแถบสีส้มนานมาก
...
ภาพที่ 8: แสดงรอยร้าวขนาดจิ๋ว ซึ่งมองไม่เห็นด้วยตาเปล่าหลังใช้ฟันกัดของแข็ง เช่น กัดก้อนน้ำแข็ง อาหารแข็งมาก ฯลฯ [ toothclub ]
...
![[ scilosp.org ]](http://www.scielosp.org/img/revistas/bwho/v83n9/a11fig01.gif){kind=link}
ภาพที่ 9: การเคี้ยวของเหนียวหนึบ เช่น ทอฟฟี่ กาละแม ฯลฯ เพิ่มเสี่ยงของเหนียวหนึบติดฟัน ทำให้เคลือบฟันสึกได้เร็วมาก เนื่องจากน้ำลายที่ช่วยลดความเป็นกรดเข้าไปไม่ถึง [ toothclub ]
...
วิธีป้องกันฟันผุ+เสียวฟัน+ฟันสึกได้แก่
(1). ดื่มน้ำให้มากพอทั้งวัน ภาวะขาดน้ำทำให้ปริมาณน้ำลายลดลง น้ำลายมีฤทธิ์เป็นด่างอย่างอ่อน ช่วยลดความเป็นกรดในช่องปาก
(2). กินอาหารครบ 3 มื้อหลัก เพื่อลดการกินจุบจิบระหว่างมื้อให้น้อยลง
(3). ดื่มน้ำเปล่าหรือน้ำชาแทนน้ำหวาน-เครื่องดื่มเติมน้ำตาล
(4). ใช้หลอดดูดแทนการดื่มน้ำผลไม้ เครื่องดื่มกระตุ้นกำลัง น้ำอัดลม เบียร์ ไวน์อัดแก๊สจากแก้ว เพื่อลดระยะเวลาที่กรดสัมผัสผิวฟัน หลังดื่ม... ให้บ้วนปากหลายๆ ครั้งทันที แล้วบ้วนปากตามทุกๆ 5-10 นาทีจนครบ 30 นาที
(5). หลีกเลี่ยงอาหารหรือขนมเหนียวๆ โดยเฉพาะของกวนที่มีน้ำตาลเหนียวปนอยู่ เพื่อลดโอกาสของเหนียวหนึบติดร่องฟัน
...
(6). ลด-ละ-เลิกอาหารหมักดอง ผลไม้ดอง น้ำอัดลม เบียร์ ไวน์อัดแก๊ส
(7). แปรงฟันให้ถูกวิธี ใช้ขนแปรงชนิดนุ่มหรือนุ่มพิเศษ แปรงเบาๆ ใช้ยาสีฟันครีมหรือเจลที่มีฟลูออไรด์ นาน 2-3 นาที, วันละ 2-3 ครั้ง
(8). ไม่แปรงฟันทันทีหลังกินผลไม้ น้ำผลไม้ น้ำอัดลม เครื่องดื่มกระตุ้นกำลัง ของดอง ผลไม้แห้ง ขนมรสเปรี้ยว อาหารรสเปรี้ยว เช่น ยำ ฯลฯ ซอสเปรี้ยว น้ำส้มสายชู 30-60 นาที เนื่องจากกรดจะทำให้เคลือบฟันอ่อนไปนาน 30-60 นาที
ควรบ้วนปากหลายๆ ครั้งทันที และบ้วนปากทุกๆ 5-10 นาที ครบ 30-60 นาทีแล้วค่อยแปรงฟัน, ถ้าแปรงฟันทันทีจะทำให้เคลือบฟันสึกมากขึ้น
(9). ถ้ามีอาการเสียวฟัน... ควรเลือกใช้ยาสีฟันที่มีส่วนผสมของโพแทสเซียมหรือสตรอนเทียม เช่น เซนโซดายน์ อีโมฟอร์ม คอลเกตเซนซิทีฟ ฟลูออคาริล-40 ฯลฯ และถ้าอาการไม่ดีขึ้นใน 1-2 สัปดาห์ ควรปรึกษาอาจารย์หมอฟัน
ถึงจะใช้ยาสีฟันชนิดพิเศษก็ควรเลือกยาสีฟันครีมหรือเจลที่มีฟลูออไรด์ผสมอยู่ด้วยเสมอ
...
และถ้าชอบผลไม้... การนำผลไม้ทั้งผลมาปั่นรวมกากเป็น "สมูตตี (smoothie)" ดื่มเร็วๆ จะทำให้ฟันสึกน้อยลง
แต่อย่าจิบ เพราะยิ่งจิบ... ระยะเวลาสัมผัสผิวฟันจะยิ่งนาน หลังดื่ม ให้รีบบ้วนปากหลายๆ ครั้ง และบ้วนปากทุกๆ 5-10 นาทีจนครบ 30 นาที และไม่ควรดื่มน้ำผลไม้กรองกาก เพราะการขาดเส้นใย (กาก) จะทำให้การย่อยและดูดซึมน้ำตาลเร็วมาก ระดับน้ำตาลในเลือดจะเพิ่มขึ้นเร็วคล้ายกับ "เป็นเบาหวานชั่วคราว" ทำให้ร่างกายโทรมเร็ว
(10). ตรวจสุขภาพช่องปากกับอาจารย์หมอฟันทุก 6-12 เดือน ควรขอเรียนวิธีแปรงฟันถูกวิธี และวิธีใช้ไหมขัดฟัน, ถ้าฟันห่างควรปรึกษาว่า จะใช้แปรงซอกฟันดีหรือไม่
...
(11). ลด-ละ-เลิกบุหรี่ แอลกอฮอล์ (เหล้า เบียร์ ไวน์ ฯลฯ) เพื่อลดเสี่ยงมะเร็งในช่องปาก
(12). ถ้าไม่มีโอกาสบ้วนปากหลังอาหารทันที และบ้วนปากตามเป็นพักๆ... การเคี้ยวหมากฝรั่งชนิดไม่มีน้ำตาลมีส่วนช่วยเพิ่มการหลั่งน้ำลาย ทำให้ช่วงที่ช่องปากเป็นกรดสั้นลง (วิธีบ้วนปากด้วยน้ำ แล้วดื่มน้ำให้มากพอบ่อยๆ ลดความเป็นกรดได้เร็วกว่า)
(13). ถ้าใช้น้ำยาบ้วนปาก... ควรเลือกใช้น้ำยาบ้วนปากชนิดที่มีฟลูออไรด์ และไม่มีแอลกอฮอล์ เนื่องจากแอลกอฮอล์เป็นสารก่อมะเร็งในช่องปาก (ถ้าเสียวฟัน... ควรใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีโพแทสเซียม)
(14). การแปรงฟันทำความสะอาดผิวฟันได้ไม่เกิน 60-70%, ส่วนที่เหลือ โดยเฉพาะส่วนที่อยู่ระหว่างซี่ฟัน ส่วนใกล้คอฟัน ทำความสะอาดได้ด้วยการใช้ไหมขัดฟันวันละครั้ง
...
ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]
ที่มา
- Thank [ toothclub.gov.hk ]
- นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า > 28 สค 2552.
- ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
ความคิดเห็น