วรรณคดีสไตล์เกรียน

  • 100% Rating

  • 1 Vote(s)

  • 160,627 Views

  • 413 Comments

  • 883 Favorites

แชร์นิยายเรื่องนี้

  • Month Views
    3,291

    Overall
    160,627

ตอนที่ 75 : ยศในอดีต (๑) : บรรดาศักดิ์

  • เนื้อหานิยายตอนนี้เปิดให้อ่าน
  • View : 1343
    จำนวนคนให้กำลังใจ : 14 ครั้ง
    24 เม.ย. 62

บรรดาศักดิ์ คือ ระดับชั้น หรือยศของขุนนางไทยในสมัยโบราณกาลโน้น! โดยในสมัยก่อนนั้นขุนนางอาจจะไม่ได้มาจากชาติตระกูลที่สูงเสมอไป แต่ในรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศได้กำหนดว่าผู้ที่จะเข้ามาเป็นขุนนางต้องสืบเชื้อสายจากขุนนางเท่านั้น 


ขุนนางของไทยสมัยก่อนจึงไม่เหมือนกับขุนนางในประเทศตะวันตก คือ ไม่ได้เป็นขุนนางสืบตระกูล ผู้ที่ได้ครองบรรดาศักดิ์ก็อยู่ในบรรดาศักดิ์เฉพาะตนเท่านั้น 


แต่ละบรรดาศักดิ์จะมีศักดินาประกอบกัน ระบบขุนนางไทยถือว่าศักดินาสำคัญกว่าบรรดาศักดิ์ เพราะศักดินาจะใช้เป็นตัววัดในการปรับไหม และพินัยในกรณีขึ้นโรงขึ้นศาลต่างๆ ดังนั้น แม้ว่าบางตำแหน่งบรรดาศักดิ์จะสูง แต่ ศักดินาต่ำ ก็ไม่ถือว่าเป็นขุนนางระดับสูง 


บรรดาศักดิ์ขุนนางแบ่งออกเป็น 9 ระดับเรียงตามลำดับน้อยใหญ่ คือ

1. นาย

นายนายมหานุภาพ - ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 5 ยุทธหัตถี (พ.ศ.2557)

นายนี้เป็นบรรดาศักดิ์ของพวกมหาดเล็ก ผู้อยู่ใกล้ชิดพระเจ้าแผ่นดินเขาล่ะ เทียบได้กับข้าราชการระดับ 1 (ซี 1) ในปัจจุบัน 


2. พัน


พันท้ายนรสิงห์ - พันท้ายนรสิงห์ (พ.ศ.2559)

พัน อาจจะเป็นไพร่หรือขุนนางก็ได้ ครอบครองศักดินา 100 – 400 ไร่ เป็นพ่อบ้านดูแลหมู่บ้านต่างๆ เทียบได้กับข้าราชการระดับ 2 ในปัจจุบัน  


3. หมื่น

หมื่นศึกอาสา (เสมา) - ขุนศึก (พ.ศ. 2555)

หมื่น หรือ หัวหมื่น อาจจะเป็นขุนนางหรือไพร่ก็ได้ เป็นหัวหน้าในระดับภูธร ครอบครองศักดินา 200 – 800 ไร่ มียศและศักดินาสูงกว่าหม่อมราชวงศ์ซะอีก เทียบได้กับพวกซี 2 ในปัจจุบัน 


4. ขุน หรือ ออกขุน


ขุนรองปลัดชู - ขุนรองปลัดชู วีรชนคนถูกลืม (พ.ศ. 2554)

ขุน เป็นตำแหน่งของขุนนางชั้นกลาง อาจจะเป็นขุนนางหรือไพร่ก็ได้ ครอบครองศักดินา 200 – 1,000 ไร่ เทียบได้กับข้าราชการระดับ 3 - 4 ในปัจจุบัน ในวรรณคดีไทยก็มีขุนแผนแผนสะท้าน กับ ขุนไกรพลพ่ายนี้แหละ (ขุนช้างไม่เกี่ยว เป็นแค่ชื่อเฉยๆ) 


5. หลวง หรือ ออกหลวง


หลวงพิพิธราชเสนา - สู่ฝันนิรันดร (พ.ศ. 2551)

หลวง หรือที่พวกชาวบ้านเรียกกันว่าคุณหลวง เป็นตำแหน่งของพวกขุนนางระดับกลาง ครอบครองศักดินา 800 – 3,000 ไร่ มียศและศักดินาสูงกว่าหม่อมเจ้าซะอีก เทียบได้กับข้าราชการระดับ 5 - 6 ในปัจจุบัน 


6. พระ หรือ ออกพระ


พระราชพินิจจัย - รัตนโกสินทร์ (พ.ศ. 2539 - 2540)

พระ หรือที่พวกชาวบ้านเรียกกันว่าคุณพระนั้น เป็นตำแหน่งสำหรับขุนนางและแม่ทัพชั้นรอง เจ้าเมืองชั้นโท เจ้าเมืองชั้นตรี เจ้าเมืองชั้นจัตวา พราหมณ์ ปุโรหิต เจ้ากรมกองบางกรม ถือศักดินา 3,000 – 5,000 ไร่ เทียบได้กับกับพวกซี 7 - 8 ในปัจจุบัน 


7. พระยา หรือ ออกญา


พระยารัตนาธิเบศธ์ - อดีตา (พ.ศ.2558)

พระยา เป็นบรรดาศักดิ์สำหรับขุนนางระดับสูง หัวหน้ากรมกองต่างๆ เจ้าเมืองชั้นเอก ชั้นโท แม่ทัพคนสำคัญ แต่อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ได้รับบรรดาศักดิ์เป็นพระยานี้ อาจจะเป็นขุนนางระดับต่ำ ดังนั้นจึงมีประเพณี พระราชทานเครื่องยศประกอบกับบรรดาศักดิ์ด้วย โดยพระยาที่มีศักดินามากกว่า 5,000 ไร่ จะได้รับพระราชทานพานทอง ประกอบเป็นเครื่องยศ จึงเรียกกันว่า พระยาพานทอง ซึ่งถือเป็นขุนนางระดับสูง ชาวบ้านมักจะเรียกกันว่าท่านเจ้าคุณ เทียบได้กับพวกซี 9 - 10 ในปัจจุบัน

 

8. เจ้าพระยา


เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) - ข้าบดินทร์ (พ.ศ.2558)

เจ้าพระยา เป็นบรรดาศักดิ์ขุนนางที่สูงที่สุด ครอบครองศักดินาอยู่ 10,000 ไร่ สำหรับผู้ดำรงตำแหน่งอุปราช (ต่อมายกเลิกกลายเป็นวังหน้าแทน) อัครมหาเสนาบดี สมุหกลาโหม สมุหนายก กรมคลัง หัวเมืองชั้นเอกบางเมือง เป็นต้น คือพวกซี 11 ในปัจจุบัน


9. สมเด็จเจ้าพระยา


สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (ร.1) - ฟ้าใหม่ (พ.ศ.2547)


สมเด็จเจ้าพระยาเป็นบรรดาศักดิ์ special ที่เพิ่งมามีครั้งแรกในสมัยพระเจ้าตากสินมหาราช สมเด็จเจ้าพระยาในแผ่นดินไทยมีอยู่เพียงแค่ 4 ท่านเท่านั้น คือ

- สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (รัชกาลที่่ 1)
- สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) 
- สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิชัยญาติ (ทัต บุนนาค) 
- สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)


ในสมัยรัชกาลที่ 5 ฝรั่งเทียบให้บรรดาศักดิ์ "สมเด็จเจ้าพระยา" เทียบเท่ากับ ขุนนางตะวันตกชั้น "Grand Duke" โดยหนังสือที่มีถึง สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ นั้นเรียกท่านว่า ดยุก


สมเด็จเจ้าพระยามีศักดินา 30,000 เสมอสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอฯ กรมพระยา แล้วยังรับ เครื่องประกอบอิสริยยศ ทองคำลงยาราชาวดี เสมอเจ้าต่างกรม มีพระกลดกางกั้น มีพระแสงราชอาญาสิทธิ์ หากวายชนม์ ก็ให้ใช้คำว่า พิราลัย


ส่วนบรรดาศักดิ์ จมื่น หรือ พระนาย นั้น เป็นบรรดาศักดิ์ หัวหน้ามหาดเล็ก ในกรมมหาดเล็ก ศักดินา 800-1000 ไร่ เทียบได้เท่ากับ บรรดาศักดิ์คุณพระที่มีศักดินาใกล้เคียงกัน 


แต่จมื่นนั้น ได้รับการยกย่องมากกว่า เนื่องจากอยู่ใกล้ชิดพระเจ้าแผ่นดิน และมักจะมีอายุยังน้อย อยู่ในระหว่าง 20-30 ปี มักเป็นลูกหลานของขุนนางชั้นผู้ใหญ่ที่นำมาถวายตัวรับใช้ใกล้ชิด พระเจ้าแผ่นดิน และเป็นช่องทางเข้ารับราชการต่อไปในอนาคต

ให้กำลังใจนักเขียน
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว!
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว 14 ครั้ง

4 ความคิดเห็น

  1. #281 เด็กหงส์ (จากตอนที่ 75)
    วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2561 / 16:12
    ไรท์รู้จักละครเก่าเยอะๆจริงๆ
    #281
    0
  2. #140 zxmiping (@minirun) (จากตอนที่ 75)
    วันที่ 8 มิถุนายน 2560 / 13:07
    *0* เขียนนิยายได้แล้ววว หายสับสนซักที
    #140
    0
  3. #41 มัณทนา [Red Devil] (@sousuke) (จากตอนที่ 75)
    วันที่ 22 ตุลาคม 2558 / 15:57
    ตอนต่อไปขอเป็นตำแหน่ง
    พระอัครมเหสี พระมเหสี พระอัครชายา พระชายา พระสนม เจ้าจอมมารดา และเจ้าจอม
    #41
    2
    • #41-1 Ronnapat (@zennee) (จากตอนที่ 75)
      22 ตุลาคม 2558 / 16:09
      จัดไปครับ
      #41-1
    • #41-2 Ronnapat (@zennee) (จากตอนที่ 75)
      22 ตุลาคม 2558 / 16:09
      แต่ขอระบบข้าราชการก่อนนะครับ
      #41-2
  4. #40 17yok112535 (@17yok112535) (จากตอนที่ 75)
    วันที่ 22 ตุลาคม 2558 / 04:09
    เยี่ยมสุดยอด
    #40
    0