วรรณคดีสไตล์เกรียน

  • 100% Rating

  • 1 Vote(s)

  • 159,489 Views

  • 412 Comments

  • 880 Favorites

แชร์นิยายเรื่องนี้

  • Month Views
    2,153

    Overall
    159,489

ตอนที่ 189 : ทำเนียบหัวเมือง

  • เนื้อหานิยายตอนนี้เปิดให้อ่าน
  • View : 153
    จำนวนคนให้กำลังใจ : 6 ครั้ง
    4 ก.พ. 62

ทำเนียบหัวเมือง คือเขตการปกครองในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น 


ประเทศสยามมีหัวเมืองขึ้นอยู่ 474 หัวเมือง ตามหลักฐานที่ได้จากจารึกวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ที่ได้จารึกไว้ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 โดยได้จารึกไว้ที่คอสอง เฉลียงพระเบียงล้อมพระอุโบสถทั้งสี่ด้าน หรืออีกอย่างหนึ่งก็คือระเบียงคด ได้เขียนภาพหัวเมืองขึ้นกรุงเทพมหานคร 474 หัวเมือง 


แต่ในปัจจุบันภาพดังกล่าวได้หายไปหมดแล้ว คงเหลือแต่จารึกที่บอกชื่อหัวเมืองเหล่านั้น กับเจ้าเมืองบางเมืองอยู่ราวครึ่งหนึ่ง ตรวจได้ศิลาจารึก 77 แผ่น ทำเนียบเมือง 194 เมือง 


แบ่งออกได้ดังนี้


ทิศเหนือ :

1. เมืองศรีภิรม
2. เมืองพรหมพิราม
3. เมืองเทพบุรี
4. เมืองชาตกาล  -->  ชาติตระการ
5. เมืองนครไทย
6. เมืองด่านซ้าย
7. เมืองชุบศรสำแดง
8. เมืองชุมแสงสงคราม
9. เมืองศรีพนมมาศ
10. เมืองนครนาคง
: ขึ้นกับเมืองพิษณุโลก

11. เมืองพิษณุโลก (Phitsanulok)

12. เมืองลับแล
13. เมืองปากเหือง
14. เมืองน้ำปาด
15. เมืองสวางคบุรี
16. เมืองตรอนตรีศิลป์  -->  ตรอน
17. เมืองบางโพ
18. เมืองขุนกัน
19. เมืองพิพัฒน์
20. เมืองพิมูล  -->  พิบูลมังสาหาร
: ขึ้นกับเมืองพิชัย

21. เมืองพิชัย
หัวเมืองชั้นตรี เจ้าเมืองชื่อ ออกญาศรีสุริยราช ถือศักดินา 3,000 ไร่ ขึ้นกับกรมมหาดไทย

22. เมืองทุ่งยั้ง

23. เมืองโคฎก
24. เมืองบางขลัง
: ขึ้นกับเมืองสวรรคโลก

25. เมืองสวรรคโลก

26. เมืองราชธานี 
27. เมืองกงคราม 
28. เมืองพิรามรงค์
29. เมืองพิแรมรมย์ 
30. เมืองสำโรงทอง
31. เมืองคีรีมาศ
: ขึ้นกับเมืองสุโขทัย

32. เมืองสุโขทัย (Sukhothai) หัวเมืองชั้นโท เจ้าเมืองชื่อ ออกญาศรีธรรมศุภราชชาติบดินทร ถือศักดินา 10,000 ไร่ ขึ้นกับมหาดไทย
 
33. เมืองปอง (ပေါင်မြို့နယ်; Paung)
: ขึ้นกับเมืองเถิน

34. เมืองเถิน

35. เมืองโกสามพิน 
36. เมืองบงการบุรี 
37. เมืองโบราณราช 
38. เมืองนาถบุรี 
39. เมืองไตรตรึงค์
: ขึ้นกับเมืองกำแพงเพชร

40. เมืองกำแพงเพชร (Kamphaeng Phet) หัวเมืองชั้นโท เจ้าเมืองชื่อ ออกญารามรณรงคสงคราม ถือศักดินา 10,000 ไร่ ขึ้นกับกรมมหาดไทย
 
41. เมืองเชียงทอง
42. เมืองเชียงเงิน 
: ขึ้นกับเมืองตาก

43. เมืองตาก (Tak) เจ้าเมืองชื่อ พระยาวิชิตชลธี ขึ้นกับกรมมหาดไทย
 
44. เมืองป่าศักดิ์ (จำปาศักดิ์ ຈໍາປາສັກ;Champasak) เจ้าเมืองชื่อ เจ้านครจำปาศักดิ์ประเทศราช ขึ้นกับกรมมหาดไทย

45. เมืองปากแซง
: ขึ้นกับเมืองโขงเจียม

46. เมืองโขงเจียม 

47. เมืองเขมราฐ
48. เมืองมุกดาหาร (Mukdahan)
49. เมืองนครพนม (Nakhon Phanom)
50. เมืองท่าอุเทน
51. เมืองไชยบุรี (ໄຊຍະບູລີ; Saintliness)
52. เมืองเดชอุดม
53. เมืองศรีสะเกษ (Sisaket)
54. เมืองสาลวัน (ສາລະວັນ; Salavan)
55. เมืองสะเมียร์
56. เมืองสะภาษ
57. เมืองคง
58. เมืองสีทันดร  -->  เมืองโขง (ເມືອງໂຂງ; Khong)

59. เมืองตระการ
60. เมืองแจ่ม  -->  แม่แจ่ม
61. เมืองยวม  -->  แม่สะเรียง
62. เมืองพาน
63. เมืองหอด  -->  ฮอด
64. เมืองตื่นด่าน
: ขึ้นกับเมืองเชียงใหม่

65. เมืองเชียงใหม่ (Chiang Mai)
เจ้าเมืองชื่อ พระยาวิเชียรปราการประเทศราช

66. เมืองป่าซาง 
67. เมืองหนองล่าง
68. เมืองลี้
69. เมืองยอง (မိူင်းယွင်; Mong Yawng)
: ขึ้นกับเมืองลำพูน

70. นครลำพูนไชยประเทศราช (Lamphun)
เจ้าเมืองชื่อตามนามเมือง ขึ้นกรมมหาดไทย

71. เมืองจาน 
72. เมืองเมาะ  -->  แม่เมาะ 
73. เมืองท่า 
74. เมืองลอง
75. เมืองพยาก (မိုင်းဖြတ်; Mong Hpayak)
76. เมืองงาว 
77. เมืองเตาะ 
78. เมืองวัง 
79. เมืองแจ้ห่ม 
80. เมืองเสิม 
81. เมืองจาง 
: ขึ้นกับเมืองลำปาง

82. นครลำปางประเทศราช (Lampang)
เจ้าเมืองชื่อตามนามเมือง ขึ้นกับกรมมหาดไทย

83. เมืองเวียงติ้น 
84. เมืองพะเยา (Phayao) ขึ้นกับกรมมหาดไทย

85. เมืองเชียงของ
86. เมืองโปง 
87. เมืองเงิน 
88. เมืองสราว 
89. เมืองปัว 
90. เมืองหิน
91. เมืองงั่ว
: ขึ้นกับเมืองน่าน

92. เมืองน่าน (Nan)
เจ้าเมืองชื่อ พระยามงคลยศประเทศราช ขึ้นกับกรมมหาดไทย

93. เมืองสรอง
94. เมืองแสนหลวง
: ขึ้นกับเมืองแพร่

95. เมืองแพร่ (Phrae)
เจ้าเมืองชื่อ พญาแพร่ราชวงศาประเทศราช ขึ้นกับกรมมหาดไทย

96. เมืองนำภูน
97. เมืองนำอาย 
98. เมืองเพียง 
99. เมืองทุง 
100. เมืองด่านขวา 
101. เมืองเชียงเงิน 
: ขึ้นกับเมืองหลวงพระบาง

102. เมืองหลวงพระบาง (ຫລວງພະບາງ; Louangphabang)

103. เมืองมวย 
104. เมืองสะกก
105. เมืองหิว 
106. เมืองบุญวัง 
107. เมืองหะท้าว 
108. เมืองไต
109. เมืองปักแสง

110. เมืองบ่อ
: ขึ้นกับเมืองคำเกิด

111. เมืองคำเกิด (ເມືອງຄຳເກີດ; Khamkeut)

112. เมืองว่า
: ขึ้นกับเมืองคำม้วน

113. เมืองคำม้วน  -->  คำม่วน (ແຂວງຄໍາມ່ວນ; Khammouane)


114. เมืองยศสุนทร  -->  ยโสธร (Yasothon)
115. เมืองหนองคาย (Nong Khai)

116. เมืองนามฮุง
117. เมืองภูเวียง
118. เมืองเชียงคาน
119. เมืองท่าบ่อ
120. เมืองพานพร้าว  -->  ศรีเชียงใหม่
: ขึ้นกับเมืองเวียงจันทน์

121. กรุงศรีสัตนาคนหุต เมืองเวียงจันทน์ (ວຽງຈັນທນ໌; Vientiane)
: ประเทศราช ขึ้นกับกรมมหาดไทย


ทิศตะวันออก : 

122. เมืองตะโหนด
123. เมืองพนมศก (ស្រុកភ្នំស្រុក; Phnum Srok)
124. เมืองนครเสียมราฐ (ក្រុងសៀមរាប; Siem Reap)
125. เมืองระสือ (មោងប្ញស្សី ; Moung Ruessie)
: ขึ้นกับเมืองพระตะบอง

126. เมืองพระตะบอง (បាត់ដំបង; Battambong) 
เจ้าเมืองชื่อ พระยาอภัยภูเบศร ขึ้นกับกรมมหาดไทย

127. เมืองพุทไธสมัน
128. เมืองจงกน
129. เมืองพิมาย

130. เมืองประโคนไชย
131. เมืองนางรอง 
132. เมืองปักธงไชย 
133. เมืองพุทไธสง
134. เมืองไชยภูมิ์ (Chaiyaphum)
135. เมืองบุรีรัมย์ (Buriram)
: ขึ้นกับเมืองนครราชเสมา

136. เมืองนครราชเสมา (Nakhon Ratchasima) หัวเมืองชั้นเอก

137. เมืองชนบท
138. เมืองจตุรัศ 
139. เมืองภูเขียว
140. เมืองสังขะ
141. เมืองสุวรรณภูมิ
142. เมืองขอนแก่น (Khon Kaen)
143. เมืองหนองหารน้อย

144. เมืองเพ็ง
: ขึ้นกับเมืองกาฬสินธุ์

145. เมืองกาฬสินธุ์ (Kalasin)
เจ้าเมืองชื่อ พญาไชยสุนทร ขึ้นกับกรมมหาดไทย


ทิศตะวันตก :

146. เมืองปรันตประเทศ
: ขึ้นกับกรุงเก่า

147. เมืองกรุงเก่า  -->  อยุธยา (Ayutthaya)
ผู้รักษากรุงชื่อ พระยาไชยวิชิต ขึ้นกับกรมมหาดไทย


148. เมืองลพบุรี (Lopburi)
หัวเมืองชั้นจัตวา เจ้าเมืองชื่อ ออกพระนครพราหมณ์ ขึ้นกับกรมมหาดไทย

149. เมืองสระบุรี (Saraburi)
หัวเมืองชั้นจัตวา เจ้าเมืองชื่อ พระยาพิไชยรณรงค์ ถือศักดินา 3,000 ไร่ ขึ้นกับกรมมหาดไทย

150. เมืองประทุมธานี (Pathum Thani)
หัวเมืองชั้นตรี เจ้าเมืองชื่อ พระยาพิทักษ์ทวยหาญ ขึ้นกับกลาโหม

151. เมืองนนทบุรี (Nonthaburi) 
หัวเมืองชั้นจัตวา เจ้าเมืองชื่อ พระนนทบุรี ถือศักดินา 3,000 ไร่ ขึ้นกับกรมท่า

152. เมืองราชบุรี (Ratchaburi)
หัวเมืองชั้นโท เจ้าเมืองชื่อ พระยาสุรินทรฤๅชัย ถือศักดินา 3,000 ไร่ ขึ้นกับกลาโหม

153. เมืองกาญจนบุรี (Kanchanaburi)
หัวเมืองชั้นจัตวา เจ้าเมืองชื่อ พระยาประสิทธิ์สงคราม ถือศักดินา 3,000 ไร่ ขึ้นกับกลาโหม

154. เมืองศรีสวัสดิ์
หัวเมืองชั้นจัตวา เจ้าเมืองชื่อ พระยาพิไชยชนะสงคราม ถือศักดินา 3,000 ไร่ ขึ้นกับกลาโหม


ทิศใต้ :

155. เมืองกระบิลบุรี  -->  กบินทร์บุรี
156. เมืองประจันตคาม
: ขึ้นกับเมืองปราจีณบุรี

157. เมืองปราจีณบุรี (Prachinburi)
หัวเมืองชั้นจัตวา เจ้าเมืองชื่อ ออกพระอุทัยธานี ถือศักดินา 3,000 ไร่ ขึ้นกับกรมมหาดไทย

158. เมืองนครนายก (Nakhon Nayok)
หัวเมืองชั้นจัตวา เจ้าเมืองชื่อ พระพิบูลยสงคราม ขึ้นกับกรมมหาดไทย

159. เมืองพนัสนิคม

160. เกาะสมุย
161. เกาะพงัน
162. เมืองระโนด 
: ขึ้นกับเมืองนครศรีธรรมราช

163.  เมืองนครศรีธรรมราช (Nakhon Si Thammarat ; Ligor) 
หัวเมืองชั้นเอก เจ้าเมืองชื่อ เจ้าพระยาศรีธรรมราช ถือศักดินา 10,000 ไร่ ขึ้นกับกลาโหม

164. เมืองสะตูล (Satun)
165. เมืองมะนาวา
166. เมืองละงู
167. เมืองปะหลิด (كايڠن; Perlis)
168. เมืองเกาะนางกาวี  -->  เกาะลังกาวี (Langkawi)
: ขึ้นกับเมืองไทรบุรี

169. เมืองไทรบุรี (قدح; Kedah) 
เจ้าเมืองชื่อพระยาอภัยธิเบศรมหาประเทศราช ขึ้นกับเมืองนครศรีธรรมราช

170. เมืองคชราชา  -->  สิงหนคร
171. เมืองศรีชนา
172. เมืองปะเหรียญ  -->  ปะเหลียน
173. เมืองชรัด
174. เมืองกำแพงเพชร
175. เมืองสะทัง
176. เมืองพะโค
: ขึ้นกับเมืองพัทลุง

177. เมืองพัทลุง (Phatthalung)
เดิมเป็นหัวเมืองชั้นตรี ยกเป็นหัวเมืองชั้นโท เจ้าเมืองชื่อ ออกญาแก้วโกรพ ถือศักดินา 5,000 ไร่ ขึ้นกับกรมพระกลาโหม

178. เมืองมนารา
179. เมืองหนองจิก
180. เมืองตานี (Pattani)
181. เมืองจะนะ
181. เมืองเทพา
182. เมืองสทึง  -->  สทิงพระ 
183. เมืองรัตนภูม
184. เมืองยะหริ่ง
185. เมืองยะลา (Yala)
186. เมืองรามันห  -->  รามัน
187. เมืองสุพรรณ 
188. เมืองป่าหลวง 
189. เมืองปะดัง  -->  ปาดังเบซาร์
190. เมืองระแงะ
191. เมืองสาย  -->  สายบุรี
192. เมืองปะหลำ 
193. เมืองจวบ 
194. เมืองปะโหละ 
195. เมืองพรายวัน 
196. เมืองสีบโปย 
197. เมืองมายอน 
: ขึ้นกับเมืองสงขลา

198. เมืองสงขลา (Songkhla)
หัวเมืองชั้นโท เจ้าเมืองชื่อ พระยาศรีวิเชียรคีรี ขึ้นกับกรมพระกลาโหม
ให้กำลังใจนักเขียน
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว!
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว 6 ครั้ง

0 ความคิดเห็น