ตอนที่ 163 : อัษฎาวุธ : ๘ พระแสงของพระเจ้าแผ่นดิน

  • เนื้อหานิยายตอนนี้เปิดให้อ่าน
  • View : 310
    จำนวนคนให้กำลังใจ : 9 ครั้ง
    18 พ.ย. 61

อัษฎาวุธ มาจากคำ ๒ คำรวมกัน คำแรก คือ "อัษฏ  (อัด-สะ-ตะ)" แปลว่า "แปด" กับคำว่า "อาวุธ" เมื่อรวมกันจึงเป็นอาวุธ ๘ อย่าง ซึ่งอัญเชิญมาถวายพระเจ้าแผ่นดินในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ประกอบด้วย 


๑. พระแสงจักร 
จักร (chakram) เป็นอาวุธที่มีต้นกำเนิดในประเทศอินเดีย รูปร่างเป็นโลหะแบน รูปวงกลม 

ตามคติความเชื่อของศาสนาพราหมณ์ จักรเป็นหนึ่งในอาวุธของพระนารายณ์ ลักษณะเป็นรูปคดเคี้ยว 8 แฉก และมีลวดลายอยู่ในเส้นวงกลม

พระแสงจักรเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ประจำราชวงศ์จักรี


๒. พระแสงตรี 
ตรี หรือ ตรีศูล (trishula) เป็นสามง่ามในวัฒนธรรมอินเดีย มักใช้เป็นสัญลักษณ์ในศาสนาฮินดูและพระพุทธศาสนา เป็นอาวุธประจำกายของพระศิวะ

ปลายแหลมทั้งสามของตรีศูลมีความหมายและความสำคัญที่แตกต่างกัน ศาสนาพราหมณ์มักมีการกล่าวกันว่าปลายแหลมทั้งสามของตรีศูลแทนตรีเอกานุภาพ — การสร้าง การรักษา และการทำลาย หรือแปลได้ว่าหมายถึง อดีต ปัจจุบัน และอนาคต

พระแสงตรีเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ประจำราชวงศ์จักรี


๓. พระแสงดาบเชลย

ดาบเชลยเป็นดาบที่มีขนาดใหญ่เป็นพิเศษ พระแสดงดาบเชลยนี้มีขนาดใหญ่ สันนิษฐานว่าการขนานนามเช่นนี้คงมีที่มาจากรูปทรงของดาบที่มีขนาดใหญ่เช่นกัน 

ดาบเชลยเป็นดาบที่ออกแบบมาใช้กับกองทัพ ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อชาวบ้าน การใช้งานที่สำคัญก็คือ เป็นสัญลักษณ์ของกองทัพในการนำขบวน การฟันสัตว์ขนาดใหญ่ และการหวดไปในกลุ่มของศัตรู และยังสันนิษฐานกันว่า ดาบเชลยนั้นเหมาะที่จะใช้บนหลังช้างด้วยเช่นกัน

ที่มาของคำว่า "เชลย" นั้นสันนิษฐานว่าอาจหมายถึงดาบที่ยึดมาได้ หรือดาบที่เชลยศักดิ์ยอมมอบเพื่อไม่ต้องออกรบ อย่างไรก็ดี การที่ดาบเชลยมีขนาดใหญ่จึงเป็นไปได้ว่า คำว่า เชลย น่าจะแผลงมาจากคำว่า "ชเกย" ซึ่งหมายถึงการแบก (วิถีศาสตรา : ปริศนา ศรัทธา และอาคมแห่งอาวุธไทย)


๔. พระแสงดาบมีเขน
เขนคือเครื่องถือสำหรับป้องกันศัสตราวุธ เป็นรูปกลมนูนคล้ายกระดองเต่า ด้านหน้าเขียนลายยันต์หรือหน้าราหู ด้านหลังมีห่วงสำหรับสอดแขนและมือจับ

ในสมัยก่อน มีเพียง "กรมพระตำรวจราชองครักษ์" กองเดียวเท่านั้นที่ถือโล่เขนเป็นเอกลักษณ์

จนถึงแผ่นดินรัชกาลที่ 4 พระเจ้าอยู่หัวท่านมีพระราชประสงค์จัดตั้งกรมตำรวจอย่างเป็นทางการและเมื่อเข้าสู่แผ่นดินรัชกาลที่ 5 พระองค์ทรงมีบัญชาให้เอา "พระแสงดาบคาดเขนทอง" มาเป็นตราของกรมพระตำรวจจนถึงทุกวันนี้

ความหมายที่แฝงอยู่ในตราก็คือ พระแสงดาบแทนพระราชอำนาจแห่งองค์กษัตริย์ ส่วนโล่เขนที่แทนการปกปักคุ้มภัย


๕. พระแสงหอกเพชรรัตน์
พระแสงหอกคู่พระหัตถ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1)


๖. พระแสงของ้าวแสนพลพ่าย
พระแสงที่จำลองขึ้นจากพระแสงของ้าวฯของสมเด็จพระนเรศวร ในมหาสงครามยุทธหัตถี 


๗. พระแสงธนู
พระแสงธนูก็คือธนูธรรมดา เป็นธนูยาวปลายโค้ง (Recurve longbow) ที่ทำจากไม้ไผ่ชิ้นเดียว 


๘. พระแสงปืนต้นคาบชุดข้ามแม่น้ำสะโตง
พระแสงที่จำลองมาจากพระแสงปืนของสมเด็จพระนเรศวร เมื่อครั้งทรงทำศึกที่แม่น้ำสะโตง


พระแสงดังกล่าวสร้างขึ้นมาในสมัยรัตนโกสินทร์ตามที่มีกล่าวไว้ในตำราราชาภิเษกสมัยกรุงศรีอยุทธยาว่า ได้ถวายพระแสงจักร, พระแสงตรีศูล, พระแสงดาบเชลย, พระแสงเขน, พระแสงหอกชัย, พระแสงของ้าว, พระแสงเกาทัณฑ์ และพระแสงปืน


ในวรรณคดีก็มีการกล่าวอ้างถึง เช่นในเรื่องรามเกียรติ์ ตอนอภิเษกท้าวทศรถ ความว่า


บัดนั้น
ฝ่ายชาวพนักงานภูษา
จึ่งถวายเครื่องทรงปราบดา
กับเบญจมหากกุธภัณฑ์

ชาวแสงถวายอัษฎาวุธ
แก่พระวงศ์จักรภุชรังสรรด์
ชีพ่อถวายใบเวฬุวัน
แล้วเป่าสังข์สนั่นธาตรี ฯ
ให้กำลังใจนักเขียน
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว!
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว 9 ครั้ง

1 ความคิดเห็น

  1. #269 เจ้าจอมลงกา (จากตอนที่ 163)
    วันที่ 18 ธันวาคม 2560 / 21:36
    จำได้ว่า เหมือนเคยเห็นภาพถ่ายพระแสงอัษฎาวุธแห่งราชวงศ์จักรี ๑๑ องค์
    #269
    0