วรรณคดีสไตล์เกรียน

  • 100% Rating

  • 1 Vote(s)

  • 159,450 Views

  • 412 Comments

  • 880 Favorites

แชร์นิยายเรื่องนี้

  • Month Views
    2,114

    Overall
    159,450

ตอนที่ 145 : 9 รสวรรณคดีสันสกฤต

  • เนื้อหานิยายตอนนี้เปิดให้อ่าน
  • View : 5060
    จำนวนคนให้กำลังใจ : 23 ครั้ง
    18 พ.ย. 61

นอกจากรสในวรรณคดีจะมี 4 รสตามสไตล์ไทย (เสาวรจนี , นารีปราโมทย์ พิโรธวาทัง , 
สัลลาปังคพิสัย) แล้วนั้น ยังมีรสวรรณคดีสันกฤตอีกต่างหาก 


รสของวรรณคดีสันสกฤตนั้นจะมีรสอะไรบ้าง เราไปทัศนาพร้อมกันเลย.....


รส (Rasa) ในวรรณคดีสันสกฤนั้นปรากฏใน ตำรานาฏยศาสตร์ (Natya Shastra) ของภรตมุนี (Bharata Muni) ซึ่งกล่าวถึงคุณสมบัติของตัวละครสันสกฤตที่ดีต้องประกอบด้วยรส 9 รส คือ ศฤงคารรส หาสยรส กรุณารส รุทรรส วีรรส ภยานกรส พีภัตสรส อัพภูตรสและศานติรส โดยมีรายละเอียดดังนี้ 



๑) ศฤงคารรส (Sringara : รสแห่งความรัก) : พรรณาให้ผู้อ่านเกิดความรัก (ไม่ใช่แค่เฉพาะความรักของคนหนุ่มสาว) อาจทำให้เห็นคุณค่าของความรัก เทียบกับนารีปราโมทย์ 
(บาลีเรียก รติ (Rati))

ดวงเอยดวงยิหวา
อุ่ยหน่าอย่าหักมือพี่
รักนางจึงทำอย่างนี้
มารศรีควรหรือมาถือใจ

ก่นแต่โกรธขึ้งขึงขัด
จะสะบิ้งสะบัดไปถึงไหน
เมื่อได้แนบเนื้อแนมใน
จงหยุดยั้งชั่งใจกัลยา

(อิเหนา : รัชกาลที่ 2)



๒) หาสยรส (Hasya : รสแห่งความขบขัน) : พรรณนาให้ผู้อ่านเกิดความร่าเริง แลขบขัน อาจทำให้ยิ้มและลืมความทุกข์ไปชั่วขณะ  (บาลีเรียก หาสะ (Hasya)

มาจะกล่าวบทไป
ถึงระเด่นลันไดอนาถา
เสวยราชย์องค์เดียวเที่ยวรำภา
ตามตลาดเสาชิงช้าหน้าโบสถ์พราหมณ์

อยู่ปราสาทเสาคอยอดด้วน
กำแพงแก้วแล้วล้วนด้วยเรียวหนาม
มีทหารหอนเห่าเฝ้าโมงยาม
คอยปราบปรามประจามิตรที่คิดร้าย

(ระเด่นลันได : พระมหามนตรี (ทรัพย์))      



๓) กรุณารส (Karunya : รสแห่งความเมตตากรุณา) พรรณนาให้ผู้อ่านเกิดความเห็นอกเห็นใจในโชคชะตาของตัวละครนั้นๆ คอยส่งใจเชียร์เอาใจช่วยตัวละครนั้น 
(บาลีเรียก โสกะ (Soka))  

ท้าวค่อยแหวกช่องมองเขม้น
แลเห็นเมียรักก็จำได้
นิจจาเอ๋ยยากเย็นเข็ญใจ
เขาใช้ตรากตรำตำข้าวปลา

ผอมซูบรูปทรงก็แก่เฒ่า
ผมเผ้ารุงรังเหมือนดังบ้า
ยิ่งคิดสมเพชเวทนา
พระฟูมฟายน้ำตาจาบัลย์

(สังข์ทอง : รัชกาลที่ 2)



๔) รุทรรส/เราทรรส (Raudra : รสแห่งความโกรธ) : พรรณนาให้ผู้อ่านเกิดขัดใจ หัวร้อน บางรายถึงกับขว้างหนังสือทิ้ง เทียบได้กับรสวรรณคดีไทยคือ พิโรธวาทัง 
(บาลีเรียก โกธะ (Krodha))

ครานั้นพระองค์ผู้ทรงภพ
ฟังจบแค้นคลั่งดังเพลิงไหม้
เหมือนดินประสิวปลิวติดกับเปลวไฟ
ดูดู๋เป็นได้อีวันทอง

จะว่ารักข้างไหนไม่ว่าได้
น้ำใจจะประดังเข้าทั้งสอง
ออกนั่นเข้านี่มีสำรอง
ยิ่งกว่าท้องทะเลอันล้ำลึก

(เสภาขุนช้าง - ขุนแผน)



๕) วีรรส (Vira : รสแห่งความกล้าหาญ) : พรรณนาให้ผู้อ่านเกิดความฮึกเหิม พึงพอใจการงานของตน อยากเป็นใหญ่ อยากมีชื่อเสียง (บาลีเรียก อุตสาหะ (Utsaha)

พลอยพล้ำเพลียกถ้าท่าน     ในรณ 
บัดราชฟาดแสงพล-              พ่ายฟ้อน 
พระเดชพระแสดงดล              เผด็จคู่ เข็ญแฮ 
ถนัดพระอังสางข้อน                ขาดด้าวโดยขวา

(ลิลิตตะเลงพ่าย : สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส)



๖) ภยานกรส (Bhayanaka : รสแห่งความกลัว) : พรรณนาให้ผู้อ่านเกิดความหวาดกลัว รู้สึกขนลุกซู่ จนถึงกับต้องหยุดอ่าน (บาลีเรียก ภยา (Bhaya))


งิ้วนรกสิบหกองคุลีแหลม
ดังขวากแซมเสี้ยมแซกแตกไสว
ใครทำชู้คู่ท่านครั้นบรรลัย
ก็ต้องไปปีนต้นน่าขนพอง

(นิราศภูเขาทอง : พระสุนทรโวหาร (ภู่))

          
                   
๗) พีภัตสรส (Bibhatsa : รสแห่งความชิงชัง น่ารังเกียจ) : พรรณนาให้ผู้อ่านเกิดความชิงชัง รังเกลียดในการกระทำของตัวละครนั้นๆ (บาลีเรียก ชิคุจฉะ (Jugupsa))  

เมื่อนั้น
ทศเศียรสุริย์วงศ์รังสรรค์
เห็นนางสีดาวิลาวัณย์
ตัวสั่นวิ่งร้องไม่สมประดี

พญามารแย้มยิ้มพริ้มพราย
ตาหมายจะจับนางโฉมศรี
ไล่ลัดสกัดทันที
อสุรีคว้าไขว่ไปมา ฯ

(รามเกียรติ์ : รัชกาลที่ 1)



๘) อัพภูตรส (Adbhuta : รสแห่งความประหลาดใจ) : พรรณนาให้ผู้อ่านเกิดความแปลกใจ ประหลาดใจ ไม่คาดคิด ถึงกับอุทานว่า "อย่างงี้ก็ได้เหรอ...." (บาลีเรียก วิมหะยะ (Vismaya))

รี้พลให้กลายเป็นโยธา
ไอยราแปลงเป็นคชสาร
พาชีแปลงเป็นอาชาชาญ
พระพรหมานแปลงเป็นท้าวธาดา

ไกรสรให้แปลงเป็นสิงหราช
สกุณชาติให้แปลงเป็นปักษา
พระราเมศแปลงเพศเป็นรามา
พยัคฆาแปลงเป็นพยัคฆี

(อุณรุทร้อยเรื่อง : คุณสุวรรณ)


                          
๙) ศานติรส (Santa : รสแห่งความสงบ) : พรรณนาให้ผู้อ่านเกิดความสุขสงบภายในจิตใจ
(บาลีเรียก สมะ (Sama)

คือรูปรสกลิ่นเสียงไม่เที่ยงแท้
ย่อมเฒ่าแก่เกิดโรคโศกสงสาร
ความตายหนึ่งพึงให้เห็นเป็นประธาน
หวังนิพพานพ้นทุกข์สนุกสบาย

(พระอภัยมณี : พระสุนทรโวหาร (ภู่))
ให้กำลังใจนักเขียน
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว!
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว 23 ครั้ง

1 ความคิดเห็น

  1. #248 เด็กหงส์ (จากตอนที่ 145)
    วันที่ 14 ตุลาคม 2560 / 23:32
    ขอบคุณครับ
    #248
    0