~+...เทพนิยาย...ประวัติศาสตร์...+~

ตอนที่ 60 : เมโสโปเตเมีย(แหล่งกำเนิดอารธรรมที่ยิ่งใหญ่ของโลก)<<<น่าสนมากมาก

  • เนื้อหานิยายตอนนี้เปิดให้อ่าน
  • View : 3262
    จำนวนคนให้กำลังใจ : 3 ครั้ง
    2 ต.ค. 50

เอามาจาก เวปของคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
อารยธรรมสมัยเมโสโปเตเมีย

เมโสโปเตเมีย เป็นคำภาษากรีก แปลว่า ระหว่างแม่น้ำ ดินแดนที่ชาวกรีกเรียกว่าเมโสโปเตเมียนี้ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำไทกรีสและยูเฟรตีส
เป็นส่วนหนึ่งของ "ดินแดนรูปพระจันทร์เสี้ยวอันอุดมสมบูรณ์" ซึ่งเป็นดินแดนรูปครึ่งวงกลมผืนใหญ่ ที่ทอดโค้งขึ้นไปจากฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
และอ่าวเปอร์เซีย

เมโสโปเตเมีย เป็นดินแดนที่อากาศร้อนและกันดารฝน น้ำที่ได้รับส่วนใหญ่เป็น น้ำจากแม่น้ำที่มาจากหิมะละลายในภาคฤดูร้อนบนเทือกเขาในอาร์มิเนีย
น้ำจะพัดพาเอาโคลนตมมาทับถมชายฝั่งทั้งสอง ทำให้พื้นดินอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูก การเอ่อล้นของน้ำอันเกิดจากหิมะละลายไม่มีกำหนดเวลาที่แน่นอนและบางครั้งทำความเสียหายแก่บ้านเมือง ไร่นา ทรัพย์สินและชีวิตผู้คน การกสิกรรมที่จะได้ผลดีในสภาพแวดล้อมเช่นนี้ต้องอาศัยระบบการชลประทานที่มีประสิทธิภาพ

ความอุดมสมบูรณ์ของลุ่มแม่น้ำเป็นเครื่องดึงดูดให้ผู้คนเข้ามาทำมาหากินในบริเวณนี้ แต่ความร้อนของอากาศก็เป็นเครื่องบั่นทอนกำลัง
ของผู้คนที่อาศัยอยู่ทำให้คนเหล่านั้นขาดความกระตือรือร้น เมื่อมีพวกอื่นเข้ารุกรานจึงต้องหลีกทางให้ผู้ที่เข้ามาใหม่ซึ่งเมื่ออยู่ไปนานๆ
เข้าก็ประสบภาวะเดียวกันต้องหลีกให้ผู้อื่นต่อไป พวกที่เข้ามารุกรานส่วนใหญ่มักจะมาจากบริเวณหุบเขาที่ราบสูงทางภาคเหนือและตะวันออกซึ่งส่วนใหญ่เป็นเขาหินปูนไม่อุดมสมบูรณ์เท่าเขตลุ่มแม่น้ำ และยังมีพวกที่มาจากทะเลทรายซีเรียและอารเบีย เรื่องราวของดินแดนแห่งนี้จึงเป็นเรื่องราวที่เกี่ยวกับอารยธรรมของคนกลุ่มต่างๆ หลายกลุ่มมิได้เป็นเรื่องราวของอารยธรรมที่สืบต่อกันเป็นเวลายาวนานดังเช่นอารยธรรมอียิปต์

คนกลุ่มแรกที่สร้างอารยธรรมเมโสโปเตเมียขึ้นคือชาวสุเมเรียน ผู้คิดประดิษฐ์ตัวอักษรขึ้นเป็นครั้งแรกในโลก อารยธรรมที่ชาวสุเมเรียนขึ้นเป็น
พื้นฐานสำคัญ ของอารยธรรมเมโสโปเตเมีย สถาปัตยธรรม ตัวอักษร ศิลปกรรมอื่นๆ ตลอดจนทัศนคติต่อชีวิตและเทพเจ้าของชาวสุเมเรียน ได้ดำรงอยู่และมีอิทธิพลอยู่ในลุ่มแม่น้ำทั้งสองตลอดช่วงสมัยโบราณ

ลักษณะที่ตั้งทางภูมิศาสตร์

เมโสโปเตเมียแหล่งอารยธรรมที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในสมัยโบราณคำว่าเมโสโปเตเมียเป็นภาษากรีก มีความหมายว่าดินแดนระหว่างแม่น้ำที่สอง
คือแม่น้ำไทกรีส (Tigris) และ ยูเฟรตีส (Euphrates) ปัจจุบันคือประเทศอิรัก มีนครหลวงคือกรุงแบกแดด แม่น้ำทั้ง 2 สายมีต้นน้ำอยู่ในอาร์มีเนีย
และเอเซียไมเนอร์ไหลลงสู่ทะเลที่อ่าวเปอร์เซีย

บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำไทกรีสและยูเฟรตีส ตอนล่างเรียกว่าบาบิโลเนีย (Babylonia) เป็นเขตซึ่งอยู่ติดกับอ่าวเปอร์เซีย มีชื่อเรียกในสมัยหนึ่งว่าชินาร์ (Shina) เกิดจากการทับถมของดินที่แม่น้ำพัดพามากล่าวคือในฤดูร้อนหิมะบนภูเขาในอาร์มีเนียละลายไหลบ่าลงมาทางใต้พัดพาเอาโคลนตมมาทับถมไว้ยัง
บริเวณปากน้ำทำให้พื้นดินตรงปากแม่น้ำงอกออกทุกปี โดยเฉลี่ยแล้วประมาณ 1 ไมล์ครึ่ง ทุกๆ ศตวรรษ ( ประมาณปีละ 29 นิ้วครึ่ง)

อาณาบริเวณที่เรียกว่าเมโสโปเตเมีย มีทิศเหนือจรดทะเลดำ และทะสาบแคสเบียน ทิศตะวันตกเฉียงใต้จรดคาบสมุทรอาระเบีย ซึ่งล้อมรอบด้วยทะเลแดง
และมหาสมุทรอินเดีย ทิศตะวันตกจรดที่ราบซีเรีย และปาเลสไตน์ ส่วนทิศตะวันออกจรดที่ราบสูงอิหร่าน

เมโสโปเตเมียแบ่งออกเป็นสองส่วน ส่วนล่างใกล้กับอ่าวเปอร์เซีย มีความอุดมสมบูรณ์เรียกว่าบาบิโลเนีย ส่วนบนซึ่งค่อนข้างแห้งแล้งเรียกว่าแอสซีเรีย (Assyria) บริเวณทั้งหมดมีชนชาติหลายเผ่าพันธุ์อาศัยอยู่ มีการรบพุ่งกันอยู่เสมอ เมื่อชาติใดมีอำนาจก็เข้าไปยึดครองและกลายเป็นชนชาติเดียวกัน
นักประวัติศาสตร์บางท่านกล่าวว่า ไม่มีแห่งหนตำบลใด จะมีชาติพันธุ์มนุษย์ผสมปนเปกันมากมายเหมือนที่นี่ และยังเป็นยุทธภูมิระหว่างตะวันตก
กับตะวันออกตลอดสมัยประวัติศาสตร์ ดังนั้น ประวัติเรื่องราวต่างๆ ของชนชาติเหล่านี้จึงค่อนข้างสับสน

ประวัติศาสตร์ของดินแดนแห่งนี้เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับความเจริญของแต่ละแคว้นที่แยกออกจากกัน และเรื่องราวทางอารยธรรมในเมโสโปเตเมีย
มีหลักฐานยืนยันทางโบราณคดีว่าเก่าแก่นานนับถึง 8,000 - 7,000 B.C. เช่น การขุดพบหมู่บ้านที่เมืองจาร์โม (Jarmo) ในอิรักใกล้แม่น้ำไทกรีส
เมืองซาทาล ฮือยึค (Catal Huyl) ภายใต้ของอนาโตเลีย (ประเทศตุรกี) ซึ่งเมื่อเทียบกับอิยิปต์แล้ว หลักฐานทางโบราณคดีในเมืองเก่าแก่ใกล
้ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนล์คือที่ไฟยูม (Faiyum) มีอายุเพียง 4,500 B.C. เท่านั้น ตัวอักษรของเมโสโปเตเมียก็ปรากฎว่าใช้มานานแล้ว
อาจจะก่อนอียิปต์หลายร้อยปีอีกด้วย แต่ก็ไม่ปรากฎยืนยันว่าตัวอักษรของเมโสโปเตเมียให้อิทธิพลแก่อียิปต์แต่อย่างใด

ชนชาติกลุ่มแรกที่มีอายุในสมัยหิน และเข้ามาอยู่อาศัยระหว่างหุบเขาริมแม่น้ำจอร์แดนประเทศอิรัก เรียกว่า เจริโค (Jericho) มีอายุราว 8,000 B.C. การขุดค้นหลักฐานทางโบราณคดีขุดค้นซากกำแพงยาวสร้างด้วยหิน สูงถึง 12 ฟุต หนา 5 ฟุต และพบซากหอคอยซึ่งมีความสูงถึง 30 ฟุต รูปแบบการก่อสร้างแสดงอารยธรรมดั้งเดิมของมนุษย์ทีใช้มาก่อสร้าง

ชนกลุ่มต่อมา คือซาทาล ฮือยึค (Catal Huyuk) มีอายุราว 7000-5000 B.C. นักโบราณคดีได้ขุดลงไปพบเมืองต่างๆ ที่ทับถมเป็นชั้นๆ
ถึง 12 ชั้น และชั้นที่ 4 พบซากเมืองมีผังต่อเนื่องคล้ายเมืองใหญ่ แต่ไม่มีถนน ตัวอาคารเป็นห้องโถง มีภาพเขียนหนัง
และตกแต่งปฏิมากรรมที่ทำมาจากเขาสัตว์ งานจิตรกรรมบนผนังของ ซาทาล ฮือยึค หลังจากพิสูจน์ด้วยเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์
แล้วปรากฎว่ามีอายุราว 6,200 B.C. เป็นภาพหมู่บ้านที่อาศัยมากมาย มีภาพภูเขาไฟกำลังระเบิด สำหรับงานปฏิมกรรม เป็นรูปปั้นจากดินดำ
และรูปแกะสลักจากหินชั้นเล็กๆ สูงประมาณ 2-8 นิ้ว

แม้พวกเจริโคและซาทาล ฮือยึค จะเป็นชนชาติที่ปรากฎหลักฐานว่าเก่าแก่ที่สุดในเมโสโปรเตเมีย แต่ก็เข้าใจว่ายังไม่มีอารยธรรมใดจะเป็นเครื่องยืนยันว่ามีความเจริญหลุดพ้นจากยุคหินหรือยุคโลหะมาได้ ชนชาติเก่าแก่ชาติแรกที่ปรากฎ
หลักฐานแสดงความเจริญรุ่งเรือง และมีอารยธรรมเก่าแก่ที่สุดในเมโสโปเตเมีย คือ ชนชาติซูเมอร์และบาบิโลเนีย

ปัจจัยที่เอื้ออำนวยให้เกิดอารยธรรมเมโสโปเตเมีย คือ

1. ความคิดสร้างสรรค์รักษา ปรับปรุงและสืบทอดในอารยธรรมของกลุ่มชน 6 กลุ่มคือ
1.1 สุเมเรียน (Sumerians)
1.2 อัคคาเดียน (Akkadians)
1.3 อะมอไรท์ (Amorites)
1.4 คัสไซท์ (Kassites)
1.5 อัสซีเรียน (Assyrians)
1.6 แคลเดียน (Chaldeans)

2. แม่น้ำไทกรีสและยูเฟรตีส ทำให้เมโสโปเตเมียชุ่มชื้นเกิดการรวมตัวของกลุ่มชนและกำเนิดอารยธรรมเฉพาะขึ้น

3. พรมแดนธรรมชาติซึ่งมีส่วนช่วยเป็นกำแพงป้องกันศัตรูภายนอกแม้ไม่ดีเท่าแถบลุ่มน้ำไนล์ก็ตาม แต่ก็เอื้ออำนวยให้กลุ่มชนซึ่งผลัดกันขึ้นมีบทบาทในเมโสโปเตเมียสามารถใช้ประโยชน์ของพรมแดนธรรมชาตินี้กำเนิดอารยธรรมเมโสโปเตเมียขึ้น กล่าวคือทิศเหนือจรดเทือกเขาอเมเนียทิศใต้จรดอ่าวเปอร์เซีย ทิศตะวันออกจรดแนวเทือกเขายาว ทิศตะวันตกจรดทะเลทรายอารเบียน
การรวมตัวทางการเมืองของเมโสโปเตเมีย

การรวมตัวอย่างถาวรครั้งแรกกระทำได้เป็นผลสำเร็จโดยผู้พิชิตชาวเซเมติคผู้หนึ่งซึ่งเป็นกษัตริย์แห่งอัคคัตทรงพระนามว่าซาร์กอน
พระองค์ทรงได้เมโสโปเตเมียไว้ในครอบครองเมื่อประมาณปี 2370 ก่อนคริสตกาล และพระราชวงศ์ของพระองค์ปกครองอย่างยากลำบาก
ต่อมาอีกหลายชั่วคน (ประมาณ 2370-2230) กษัตริย์ซาร์กอนทรงได้รับการยกย่องในสมัยนั้น เพราะจักรวรรดิของพระองค์เป็นจักรวรรดิ
ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกที่เคยรู้จักมา ที่สามารถรวบรวมอาณาจักรอัคคัตและซูเมอร์เข้าไว้เป็นหน่วยการปกครองเดียวกันและเรื่องเล่าในสมัยต่อมา
ได้ขยายให้ใหญ่โตยิ่งไปกว่า
ความเป็นจริงเล่ากันว่ากษัตริย์ซากอน ได้ทรงปกครองประชาชนของดินแดนทั้งหมด ชัยชนะของพระองค์มีผลในการเร่งให้วัฒนธรรมสุเมเรียนเผยแพร่ไปทั่วตะวันออกใกล้ได้เร็วขึ้นทายาทองค์หนึ่งของกษัตริย์ซาร์กอน
ฝ่าฝืนขนบประเพณีของสุเมเรียน และตัดสินใจเสี่ยงด้วยการอ้างพระองค์เป็นเทพ

ต่อมาราชวงศ์ซาร์กอน แห่งอัคคัตถูกอนารยชนจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เข้าทำลายล้าง ยังผลทำให้เกิดความไม่สงบทาง
การเมืองอีกช่วยระยะหนึ่ง ครั้งเมื่อประมาณ 2,100 ก่อนคริสตกาล นครรัฐสุเมเรียนแห่งอูร์กลับได้อำนาจ และบรรดากษัตริย์แห่ง
14 นครนี้ก็อ้างตนเป็นเทพเช่นเดียวกัน แต่ในที่สุดจักรวรรดิอูร์ก็ถูกทำลายลงด้วยการเบียดเบียนของอนารยชน และความแตกแยกภายใน พร้อมกับความหายนะของจักรวรรดิอูร์อำนาจทางการเมืองของสุเมเรียนก็สิ้นสุดลงตลอดไป อนาคตของเมโสโปเตเมียจึงอยู่ในมือของพวกเซไมท์

ในช่วงระยะที่เกิดความวุ่นวายคือประมาณ 2,000 ปีก่อนคริสตกาล ชนเผ่าเซเมติคกลุ่มใหม่หลายกลุ่มพากันอพยพเข้ามายังดินแดนลุ่มแม่น้ำ กลุ่มหนึ่งของชนเผ่านี้คือพวกอะมอไรท์จากซีเรียเข้ามายึดครองนครต่างๆ รวมทั้งบาบิโลนเมืองที่ไร้ความสำคัญพระเจ้าฮัมมูราบี
(ประมาณ ค.ศ. 1792 - 1750) กษัตริย์อะมอไรท์แห่งบาบิโลนผู้สามารถและมีชื่อเสียง เข้าพิชิตดินแดนแห่ง อัคคัตและมูเซอร์ได้ทั้งหมด
และขยายอำนาจไปจนทั่วดินแดนรูปพระจันทร์ครึ่งเสี้ยว ตั้งแต่ทะเล เมดิเตอร์เรเนียนมาจนถึงอ่าวเปอร์เซีย เพียงชั่วเวลาอันสั้น
บาบิโลนก็เปลี่ยนจากเมืองเล็กๆ ที่ไร้ความหมายมาเป็นนครหลวงของจักรวรรดิที่ทรงอำนาจ

สิ่งที่จะต้องเน้นไว้ในที่นี้ก็คือหลักฐานเกี่ยวกับเรื่องพัฒนาการทางการเมืองเหล่านี้มีอยู่น้อยและไม่ชัดเจน
และรายละเอียดบางประการในการประติดประต่อเรื่องของเราอาจผิดพลาดได้ ศักราชในช่วงสมัยเริ่มแรกนี้ก็อาจผิดไปถึงศตวรรษหรือมากกว่านั้น
อย่างไรก็ตามลำดับเหตุการณ์ต่างๆ นั้นจัดได้อย่างถูกต้อง และไม่น่าสงสัยว่าพระเจ้าฮัมมูราบี ผู้ได้รับแนวความคิดจากขนบธรรมเนียมและ
วัฒนธรรมสุเมเรียนซึ่งได้แพร่หลายอยู่เกือบ 2,000 ปีแล้ว จะไม่สามารถสร้างสรรค์โครงสร้างทางการเมืองที่มีประสิทธิภาพยอดเยี่ยมขึ้นมาได้ ประมวลกฎหมายอันลือชื่อของพระองค์เป็นเสมือนหน้าต่างเผยให้เห็นชีวิตประจำวันในจักรวรรดิบาบิโลเนีย กฎหมายฉบับนี้ยึดถือประมวลกฎหมาย
ที่มีมาแล้วและที่ย่นย่อของชาวสุเมเรียน และได้มาจากประเพณีของสุเมเรียนเป็นส่วนใหญ่ พระเจ้าฮัมมูราบีมิได้ทรงอ้างพระองค์เป็นเทพเจ้า แต่ทรงรับบทบาทตามขนบธรรมเนียมเดิมคือผู้รับใช้บรรดาเทพเจ้า สังคมที่ทรงปกครองแบ่งออกเป็นชั้นต่างๆ คือ ชั้นขุนนาง เสรีชน และทาส
รายละเอียดของกฎข้อบังคับเกี่ยวกับการค้า แสดงให้เห็นถึงชีวิตค้าขายที่ตื่นตัวและสลับซับซ้อน แต่ทว่าประมาณกฎหมายของฮัมมูราบีนั้นเข้มงวดว่ากฎหมายสุเมเรียนที่ถือกำเนิดขึ้นก่อนอย่างเห็นได้ชัด แสดงถึงการใช้อำนาจเผด็จการ
ในระดับสูงกว่าเดิม การลงโทษหนักปรากฎบ่อยๆ ในขณะที่แต่ก่อนนี้แทบจะไม่มีเลยและความคิดเกี่ยวกับความยุติธรรมโดยให้ผลกรรมตามทัน
หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง ตาต่อตา นั้นได้นำปฏิบัติอย่างรุนแรงน่าสะพึงกลัว ดังเช่น ถ้าบ้านหลังหนึ่งทรุดตัวลง ทำให้เจ้าของบ้านเสียชีวิต
ผู้สร้างบ้านหลังนั้นย่อมถูกประหารชีวิต ถ้าคนไข้ตายในระหว่างการผ่าตัด แพทย์ผู้ผ่าตัดถูกประหาร ถ้าผู้ป่วยเสียนัยตาข้างหนึ่งแพทย์จะต้องถูกตัดนิ้วทิ้ง นับเป็นการลงโทษชนิดที่ทำให้แพทย์ผู้นั้นมิอาจประกอบอาชีพได้อีก

การรุกรานจากภาคเหนือ : ประมาณปี 1,750 ถึง 1,550 ก่อนคริสตกาล

แม้ในขณะที่จักรวรรดิบาบิโลนกำลังมีอำนาจสูงสุด บริเวณตะวันออกใกล้ทั้งหมดก็ยังได้รับการกระทบกระเทือนจากการรุกราน
ของอนารยชนที่อพยพเข้ามาอยู่เรื่อยๆ บรรดาชนกลุ่มใหม่นี้อพยพจากภูเขาทางเหนือและตะวันออกเฉียงหนือสู่ดินแดนเมโสโปเตเมีย
เอเซียน้อย กรีก เกาะครีต และแอฟริกาภาคเหนือ ชนเหล่านี้เป็นที่รู้จักกันอย่างรวมๆ ว่าพวกอินโด-ยูโรเปียน

กลุ่มชนต่างๆ ที่สร้างสรรอารยธรรมเมโสโปเตรเมีย

ชาวสุเมเรียน (Sumeriam)
เมื่อประมาณ 4,000 ปีก่อนคริสต์ศักราชชาวสุเมเรียนได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในบริเวณดินดอนสามเหลี่ยม (Delta)
ปากแม่น้ำไทกรีส-ยูเฟรตีส ซึ่งเรียกกัน ในเวลาต่อมาว่าดินแดนซูเมอร์ ในระยะแรกชุมชนชาวสุเมเรียนเป็นหมู่บ้านยุคหินใหม่
หมู่บ้านเหล่านี้ได้ขยายตัวขึ้นเป็นชุมชนวัด และในเวลาต่อมา ชุมชนวัดแต่ละแห่งได้พัฒนาขึ้นเป็นเมือง ที่สำคัญ ได้แก่เมืองเออร์
(Ur) เมืองอิเรค (Ereck) เมืองอิริดู (Eridu) เมืองลากาซ (Lagash) และเมืองนิปเปอร์ (Nippur) แต่ละเมืองมีชุมชนเล็กๆ
ที่รายรอบอยู่เป็นบริวาร ทำให้มีลักษณะเป็นรัฐขนาดเล็กที่เรียกว่านครรัฐ (City State) นครรัฐเหล่านี้ต่างปกครองเป็นอิสระแก่กัน

ในขณะที่ชาวสุเมเรียน สถาปนานครรัฐขึ้นทางตอนล่างของลุ่มแม่น้ำไทกรีส-ยูเฟรตีส หลายนครรัฐชนกลุ่มอื่นๆ ก็ได้สถาปนานครรัฐของตน ในบริเวณตอนเหนือขึ้นไปอีกหลายแห่งแต่มีความเจริญทางอารยธรรมด้อยกว่านครรัฐของชาวสุเมเรียนในดินแดนซูเมอร์ก็ตามแต่ภาษา
ที่ใช้สืบมาจากรากเดียวกันคือภาษาอินโด-ยูโรเปียนอันเป็นต้นกำเนิดจากภาษาลาติน กรีก เปอร์เซีย สันสกฤต รวมทั้งภาษาเยอรมัน
และภาษาโรมานซ์ในปัจจุบัน มองจากแง่ของภาษาอนารยชนกลุ่มใหม่เหล่านี้ก็คือบรรพบุรุษของเรานั่นเอง การบุกรุกทางใต้ของชนเหล่านี้
มีผลทำให้ชนเผ่าอื่นถูกแย่งที่ไปอย่างรุนแรงในช่วงประมาณปี 1750 ถึง 1550 ก่อนคริสตกาล พวกอนารยชนดังกล่าวตลอดจนพวกอื่นๆ ที่ดำเนินรอยตามได้ทำลายความต่อเนื่องทางการเมืองและวัฒนธรรมของดินแดนตะวันออกใกล้สมัยโบราณ ประมาณปี 1595 ผู้รุกรานเผ่าอินโด-ยูโรเปียน ก็ทำให้ราชวงศ์ของพระเจ้าฮัมบูราบีในนครบาบิโลนต้องสิ้นสุดลงซึ่งฉุดให้เมโสโปเตเมียเข้าสู่ช่วงเวลาอันยาวนานของความเสื่อมของทาง
วัฒนธรรมและความไม่สงบทางการเมือง

คนกลุ่มแรกที่สร้างสรรค์อารยธรรมเมโสโปเตเมียขึ้นคือชาวสุเมเรียน ผู้คิดประดิษฐ์ตัวอักษรขึ้นเป็นครั้งแรกในโลก
อารยธรรมที่ชาวสุเมเรียนสร้างขึ้นเป็นพื้นฐานสำคัญของอารยธรรมเมโสโปเตเมีย สถาปัตยกรรม ตัวอักษร วรรณกรรม ศิลปกรรมอื่นๆ ตลอดจนทัศนคติต่อชีวิตและเทพเจ้าของชาวสุเมเรียนได้ดำรงอยู่และมีอิทธิพลอยู่ในลุ่มแม่น้ำทั้งสองตลอดช่วงสมัยโบราณ

ข้อควรสังเกต
1. บริเวณเมโสโปเตเมียเป็นบริเวณที่มีอากาศรุนแรง ฤดูร้อนอากาศร้อนจัด ฤดูหนาวอากาศหนาวจัด ฝนตกน้อย (ปีหนึ่งไม่เกิน 3 นิ้ว) ความรุนแรงของภูมิอากาศทำให้ผู้คนที่อาศัยอยู่ในบริเวณนี้ขาดความกระตือรือร้น เมื่อถูกศัตรูที่แข็งแกร่งรุกรานก็หลีกทางให้ เมโสโปเตเมียจึงเป็นบริเวณที่มีชนหลายชาติหลายภาษาผลัดเปลี่ยนกันเข้ามายึดครองตลอดเวลา
2. เมโสโปเตเมียตั้งอยู่ในที่โล่ง ปราศจากกำแพงธรรมชาติที่จะป้องกันการบุกรุกจากศัตรูภายนอก
ชนพวกแรกที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานบริเวณเมโสโปเตเมียคือ พวกสุเมเรียน (Sumerian) ชนพวกนี้จะสืบเชื้อสายมากจากชาติใดไม่อาจทราบชัด
ทราบแต่เพียงว่า เดิมเป็นชนเผ่าพเนจร อพยพมาจากภูเขาทางทิศตะวันออก เข้าไปตั้งถิ่นฐานแถบบริเวณปากแม่น้ำทั้งสอง
ก่อนเมื่อประมาณ 2900-2800 ปีก่อนคริสตกาลแล้วขยายสู่คาบสมุทรชินาร์ (Shinar)

ข. ชาวอัคคาเดียน (Akkadians)
ประวัติของพวกอัคคาเดียน
ในศตวรรษที่ 24 ก่อนคริสตกาล อัคคาเดียน เป็นเซมิติคเร่ร่อนพวกแรกที่เข้ามาตั้งมั่นในดินแดนอัคคัต ซึ่งอยู่ทางตอนกลางของเมโสโปเตเมีย
ประมาณ ปี 2571 B.C. อัคคาเดียนภายใต้การนำของซาร์กอนมหาราช สามารถโค่นอำนาจของลูกัล ซักกิซซิผู้นำของสุเมเรียนแห่งนครรัฐอัมมาได
้ อัคคาเดียนปกครองเมโสโปเตเมียแทนสุเมเรียน ซาร์กอนมหาราชก่อตั้งจักรวรรดิ สุเมโร-อัคคาเดียน (The Sumero-Akkadian Empire 2371-2112 B.C. ) ขึ้นจัดเป็นจักรวรรดิแรกในเมโสโปเตเมีย และเป็นจักรวรรดิแรกของโลก อัคคัต (Agade) คือชื่อเมืองหลวงของจักรวรรดิ อำนาจของอัคคาเดียนแผ่ขยายปกครองพื้นที่จากดินแดนเปอร์เซียถึงชายฝั่งตะวันออกของ ทะเล
เมดิเตอร์เรเนียน ประมาณปี 2113 ก่อนคริสตกาล อัคคาเดียนถูกรุกรานโดยอนารยชนพวกกูติ (Guti)
ซึ่งเป็นชนจากดินแดนเปอร์เซียเข้ามาในเมโสโปเตเมีย โดยผ่านทางเทือกเขาซากรอส กูติปกครองเมโสโปเตเมียประมาณ 107 ปี (2113-2006 B.C.)

ประมาณปี 2006 ก่อนคริสตกาล ผู้นำสุเมเรียนชื่อ Uruhagae แห่งนครรัฐ Ur ขับไล่กูติออกจากเมโสโปเตเมียได้สำเร็จ
ก่อตั้งจักรวรรดิ สุเมเรียนภายใต้ชื่อว่า The Empire of Ur (2006-1950 B.C.) ทั้งนี้อารยธรรมสุเมเรียนได้รับการฟื้นฟูขึ้นอีกครั้งหนึ่ง
พวกอีลามีดส์ (Elamites) เข้าปกครองซูเมอร์-อัคคัตช่วงสั้นก่อนการขึ้นมีอำนาจของพวกอะมอไรท์ในดินแดนบาบิโลเนียน

ค. ชาวอะมอไรท์ หรือบาบิโลเนีย (Amorites or Babylonians)

ประวัติของอะมอไรท์

ประมาณปี 2000 ก่อนคริสตกาล อะมอไรท์เป็นเซมิติคเร่ร่อนจากซีเรียเข้ารุกรานดินแดนตะวันตกของอัคคัต ภายใต้การนำของฮัมมูราบ
ี (Hummurabi 1792-1750 B.C.) กษัตริย์องค์ที่ 6 ของอะมอไรท์ ได้รวมดินแดนซูเมอร์-อัคคัตเข้าด้วยกัน
ก่อตั้งจักรวรรดิบาลิโลเนียครั้งที่หนึ่งขึ้น (The First Babylonian Empire) ที่เมืองบาบิโลน (Badylon)
บนฝั่งแม่น้ำยูเฟรตีส เป็นเมืองหลวงสมัยของกษัตริย์ฮัมมูราบี คือยุคทองของจักรวรรดิบาบิโลน ทั้งนี้เป็นเพราะนอกจากจะทรงสามารถในการรบและการปกครองเป็นผลให้จักรวรรดิขยายกว้างใหญ่ไพศาลแล้ว
ฮัมมูราบีได้และปรับปรุงอารยธรรมสุเมเรียนให้ดีขึ้น จักรวรรดิบาบิโลนเริ่มเสื่อมลงเป็นลำดับภายหลังการสิ้นพระชนม์ของฮัมมูราบีเพราะ

ก. กษัตริย์ผู้สืบทอดต่อมาไร้ความสามารถในการปกครองและการรบ เป็นผลให้กลุ่มชนภายใต้การปกครองของอะมอไรท์ดำเนินการแยกตนเป็นอิสระ

ข. ประมาณปี 1590 ก่อนคริสตกาล ฮิตไตท์ชนชาตินักรบจากเอเซียไมเนอร์ เข้ารุกรานมุ่งยึดกรุงบาบิโลนแต่ไม่สำเร็จ

ค. การก่อกวนของเฮอเรีย (Hurrians) แห่งอาณาจักรมิทานมิ (Mitanni) อาณาจักรนี้ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของลุ่มแม่น้ำยูเฟรตีส

ง. งบประมาณปลายศตวรรษที่ 16 ก่อนคริตกาล คัสไซส์ (Kassites) อนารยชนจาก
เทือกเขาใกล้ดินแดนเปอร์เซียตะวันตกเข้ารุกรานและโค่นอำนาจอะมอไรท์ได้สำเร็จ

อารยธรรมอะมอไรท์

1. กฎหมาย อารยธรรมเด่นที่อะมอไรท์ให้แก่เมโสโปเตเมียและโลกคือ ด้านกฎหมายฮัมมูราบีทรงกำหนดให้ตรากฎหมายฮัมมูราบี
(The Law Code of Hammurabi) ขึ้นจารึกด้วยอักษรคูนิฟอร์ม กฎหมายฮัมมูราบีเป็นกฎหมายฉบับแรกของโลก
(The First Code of Law in The World or in Human History) ระบุวางระเบียบทางด้านสังคมว่าด้วยเรื่องการสมรส
การหย่าร้างและมรดก เรื่องสิทธิของสตรี มรดกและการเลี้ยงดูทาส นอกจากนี้กฎหมายด้านการค้าตลอดจนวิธีการทำสัญญาต่างๆ บทลงโทษของผู้กระทำผิด นับว่ารุนแรงในลักษณะทำผิดไว้อย่างไรก็จะได้รับโทษเช่นนั้น เข้าหลักตาต่อตาฟันต่อฟัน ลักษณะกฎหมายดังกล่าวนี้โรมันรับและ
ให้ความสำคัญอย่างมากในเวลาต่อมา

2. การปกครอง เพราะจักรวรรดิบาบิโลเนียนขยายกว้างในสมัยกษัตริย์ฮัมมูราบี ทางเลือกบุคคลที่มีความสามารถเข้าปฏิบัติการ
ทั้งนี้เป็นเพราะทรงมุ่งสร้างความสงบและความมั่งคั่งให้แก่จักรวรรดิ

3. ศาสนา อะมอร์ไรท์ยอมรับในเทพเจ้าของสุเมเรียน แต่กำหนดให้เทพเจ้ามาร์ดุ๊กเป็นเทพเจ้าสูงสุด มีการสร้างซิกกูแรทขนาดใหญ
่ที่กรุงบาบิโลนทำเป็น 7 ชั้น สูง 650 ฟุต

4. วรรณกรรม วรรณกรรมเด่นของอะมอไรท์คือ The Epic of Gilgamesh ได้เค้าเรื่องมาจากตำนานสุเมเรียนเกี่ยวกับเรื่องน้ำท่วมโลก

ง. ชาวคัสไซท์ (Kassites)

ประวัติของคัสไซท์

คัสไซท์เป็นอนารยชนผู้รุกรานจักรวรรดิบาบิโลเนียนของพวกอะมอไรท์ปกครองเมโสโปเตเมียประมาณ 500 ปี (1600-1100 B.C.) คัสไซท์ไม่ได้สร้างสรรอารยธรรมใหม่แต่คงรับรักษาและสืบทอดอารยธรรมสุเมเรียน-อะมอไรท์ อำนาจของคัสไซท์ต้องสิ้นสุดลงเพราะการรุกรานของพวกอัสซีเรียนซึ่งเป็นกลุ่มชนจากทางตอนเหนือของลุ่มน้ำไทกรีส

อารยธรรมคัสไซท์

เพราะคัสไซท์เป็นนักรบ สิ่งที่คัสไซท์ให้แก่เมโสโปเตเมียคือยุทธวิธีการสู้รบ รถศึกน้ำหนักเบา ม้าที่มุ่งใช้ในสนามรบ และอาวุธสำริด
สิ่งเหล่านี้ฮิคโซสซึ่งเป็นอารยชน เช่น คัสไซท์ได้เป็นผู้นำเข้าไปในอียิปต์โบราณช่วงปลายสมัยอาณาจักรกลาง อันมีผลส่งต่อให้เกิด
สมัยจักรวรรดิของอียิปต์โบราณ เช่น อัสซีเรียรับสิ่งที่คัสไซส์นำเข้ามา เป็นต้น เป็นผลทำให้อัสซีเรียนกลางเป็นนักรบที่ยิ่งใหญ่ของเมโสโปเตเมียในเวลาต่อมา

จ. ชาวอัสซีเรียน (Assyrians)

ประวัติของอัสซีเรียน

ประมาณปี 3000 ก่อนคริสตกาล ขณะสุเมเรียนปกครองซูเมอร์ อัสซีเรียเป็นเซมิติคได้เข้าตั้งมั่นในดินแดนทางตอนเหนือของเมโสโปเตเมีย บนลุ่มแม่น้ำไทกรีสจากการไม่มีพรมแดนธรรมชาติช่วยป้องกันภัยทำให้อัสซีเรียมักถูกโจมตีโดยชุมชนใกล้เคียงเริ่มจากสุเมเรียน อัคคาเดียนและอะมอไรท์ เป็นต้น ขณะอยู่ภายใต้การปกครองของชนผู้เจริญเหล่านี้ อัสซีเรียได้เรียนรู้และรับอารยธรรมด้านต่าง ๆ ไว้โดยเฉพาะอารยธรรมสุเมเรียน-อะมอไรท์

ประมาณปี 1815 ก่อนคริตกาลของอะมอไรท์ปกครองเมโสโปเตเมีย ในสังคมอัสซีเรีย ปรากฎว่า Shamshi-Adas (1815-1782 B.C.) ซึ่งเป็นอะมอไรท์ได้ตั้งตนเป็นผู้นำอัสซีเรียและพยายามสร้างความเป็นปึกแผ่นให้แก่อัสซีเรียแต่ไม่ประสบความสำเร็จ
ระหว่างปี 1310-1232 ก่อนคริสตกาลของคัสไซท์ปกครองเมโสโปเตเมียนั้น จากความพร้อมและความสามารถในการรบของอัสซีเรีย
ซึ่งจัดตั้งจักรวรรดิอัสซีเรียครั้งที่หนึ่งได้สำเร็จ (The First Assyrian Empire) ที่กรุงนิเนเวย์(Nineveh)เป็นเมืองหลวง ความสามารถ
ในการรบของอัสซีเรียเป็นที่ปรากฎ โ่ดยสามารถกำจัดอำนาจจิตโตท์ออกจากดินแดนทางตะวันตกของลุ่มแม่น้ำยูเฟรตีสได้สำเร็จและอัสซีเรียต้อง
สู้รบกับกองกำลังของอียิปต์โบราณ
ด้วยความเกรงใจกองกำลังทหารของอัสซีเรีย อียิปต์โบราณ และฮิตไตท์ได้รวมกำลังมุ่งสกัดต้านทานกำลังทหารของอัสซีเรีย
อย่างไรก็ตาม จักรวรรดิอัสซีเรียครั้งที่หนึ่งต้องสลายลงในปี 1232 ก่อนคริสตกาล
ระหว่างปี 858-612 ก่อนคริสตกาลเป็นช่วงสมัยจักรวรรดิอัสซีเรียครั้งที่สอง (The Second Assyrian Empire)เซลมาเนเซอร์ที่ 3
(Shalmaneser 3 858-824 B.C.) เป็นผู้ก่อตั้งจักรวรรดิครั้งนี้จากความสามารถของกษัตริย์ ความพร้อมและความสามารถของทหารยุทธวิธีในการรบและอาวุธทำจากเหล็กตลอดจนการปราบปรามศัตรูอย่างโหดร้ายทารุณเฉียบขาด
เป็นผลทำให้จักรวรรดิอัสซีเรียเจริญขีดสุดในช่วงระหว่างปี 745-626 B.C. กษัตริย์อัสซีเรียในช่วงนี้ที่ควรกล่าวถึงคือ

1. ซาร์กอนที่ 2 (Sargon, 2722-705 ฺB.C.) ทรงเก่งในการรบ มีชัยชนะเหนือฮิบรูแห่งอาณาจักรอิสราแอลและฮิตไตท์ ในสมัยของพระองค์นี้ปรากฎว่าแคลเดียนซึ่งเป็นกลุ่มชนในดินแดนบาบิโลนเริ่มต่อต้านอำนาจอัสซีเรีย

2. เซนนาเซริบ (Sennacherib. 705-681 B.C.) ทรงเป็นโอรสของซาร์กอนที่ 2 ทรงเก่งในการรบ ฮิบรูแห่งอาณาจักรยูดาห์
ยอมส่งบรรณาการในปลายสมัยของพระองค์ปรากฎว่า
ฮิบรูและแคลเดียนก่อการกบฎในการปราบปรามแคลเดียนนั้นทรงสั่งให้ปล่อยน้ำจากแม่น้ำยูเฟรตีสให้ท่วมกรุงบาบิโลน

3. ฮีซาร์แฮดดอน (Esarhaddon. 681-669 B.C.) ทรงสั่งบูรณะกรุงบาบิโลนและจักการปกครองในดินแดนบาบิโลเนียกับมีเดียเสียใหม่
และสั่งเคลื่อนกำลังทหารบุกอียิปต์สามารถยึกเมมฟิสได้

4. อัสซูบานิปาล (Ashurbanipal or Assurbanipal. 669-626 B.C.) จักรวรดิอัสซีเรียเจริญขีดสุดในสมัยของพระองค์
ทรงเป็นกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่องค์สุดท้ายจักรวรรดิอัสซีเรีย หมายถึงดินแดนเมโสโปเตเมียไปทางตะวันตกถึงอียิปต์ ซีเรีย ปาเสลไตน์ ฟินีเซียนและทางตะวันออกของเอเซียไมเนอร์ดินแดนทางตะวันออกของจักรวรรดิถึงมีเดียเรื่อยมาจรดอ่าวเปอร์เซีย ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระองค์
จักรวรรดิอัสซีเรียนก็เสื่อมลงเป็นลำดับ
เพราะอัสซีเรียต้องทำสงครามบ่อยครั้งทำให้ทหารเกิดความเบื่อหน่าย ในปี 616 B.C. ข้าหลวงอัสซีเรียชาวแคลเดียนประจำกรุงบาบิโลน
ชื่อนาโบโปลัสซาร์ (Nabopolassar) ได้ประกาศตั้งตนเป็นใหญ่ในบาบิโลเนียน และได้ทำให้ไมตรีกับผู้นำชาวมีดส์ (Medes)
ชื่อเซซารัส (Cyaxares) ในปี 612 ก่อนคริสตกาล แคลเดียนและมีดส์ ได้รวมกำลังกันเข้าทำลายอำนาจอัสซีเรียนและยึดกรุงนิเนเวย์ได
้ จักรวรรดิอัสซีเรียต้องสลายลง ดินแดนของจักรวรรดิซีเรียถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน กล่าวคือทางตะวันออกนั้น แคลเดียนปกครอง
โดยให้ศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่กรุงบาบิโลนของอะมอไรท์ในอดีต จักรวรรดิแคลเดียนหรือบาบิโลนใหม่
(The Chaldean or New Babylonian Empie) คือชื่อจักรวรรดิที่ตั้งขึ้น
อารยธรรมอัสซีเรียน

1. การปกครอง จักรวรรดิอัสซีเรียก่อตั้งขึ้นได้เพราะทหารอัสซีเรียมีระเบียบวินัยได้รับการฝึกฝนเป็นอย่างดี มียุทธวิธีในการรบแบบใหม่โดยใช้กองทัพธนูเหล็กเป็นทัพหน้าตามด้วยกองพันทหารม้าและรถศึก อาวุธทำจากเหล็ก
ขณะชาติอื่นยังใช้อาวุธทองแดงและสำริด ในการปรับปรามศัตรูนั้นอัสซีเรียทำอย่างเด็ดขาดและค่อนข้างโหดร้ายทารุณด้วยการเผาที่อยู่อาศัย
ฆ่า หรือกวาดต้อนผู้แพ้มาเป็นเชลย กษัตริย์อัสซีเรียถูกเรียกว่า The Great of King or the World of King of Kings
กษัตริย์เป็นผู้นำทั้งการปกครองและศาสนา จากความเก่งกล้าสามารถในการรบของอัสซีเรีย ซึ่งสามารถพิสูจน์ตนเองให้โลกได้เห็นว่าเป็นชนกลุ่มแรกในเมโสโปเตเมียที่สร้างจักรวรรดิได้ทั้งในและนอกเมโสโปเตเมีย
หรือเป็นนักรบผู้ยิ่งใหญ่แห่งเมโสโปเตเมีย หรือได้รับสมญานามว่าโรมันแห่งเอเซีย (The Romans of Asia) ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชแบบราชาธิปไตยและเทวาธิปไตยคือลักษณะการปกครองที่กษัตริย์อัสซีเรียใช้ในการบริหารจักรวรรดิ
โดยทรงมีอำนาจเต็มในการปกครองสืบทอดต่อๆ กันมาและอ้างดำเนินการปกครองในนามเทพเจ้าอัสซูร์(Ashur) ซึ่งเป็นเทพเจ้าสูงสุดของอัสซีเรีย แต่แรกนั้นทรงยอมให้ชนภายใต้การปกครองของอัสซีเรียคงสภาพการปกครอง เศรษฐกิจ สังคมและศาสนาของแต่ละชุมชนไว้
แต่ต้องยอมส่งบรรณาการแก่อัสซีเรีย ต่อมาด้วยเกรงการกบฎจึงจัดระเบียบการปกครองจักรวรรดิเสียใหม่โดยแบ่งจักรวรรดิออกเป็น 20 มณฑล แต่ละมณฑลมีข้าหลวงปกครองจัดดำเนินการในนามกษัตริย์อัสซีเรีย ขณะเดียวกันได้จัดตั้งคณะผู้ตรวจการทำหน้าที่สอดส่องดูแลทุกข์และ
ความเป็นไปของประชาชนในจักรวรรดิรายงานต่อกษัตริย์ นอกจากนี้ทรงสนับสนุนด้วยการสื่อสารส่งข่าวและจัดระบอบ
การคมนาคมให้ดีขึ้น ลักษณะการบริหารจักรวรรดิของอัสซีเรียนี้กษัตริย์ดิอุสที่ 1 แห่งเปอร์เซียทรงรับไปใช้บริหารจักรวรรดิเปอร์เซียในเวลาต่อมา
2. วรรณกรรม วรรณกรรมอัสซีเรียลอกเลียนแบบ มาจากสุเมเรียน-อะมอไรท์ กษัตริย์อัสซุร์บานิปาลทรงเห็นคุณค่าของวรรณกรรม
และศิลปกรรมมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านวรรณกรรมนั้น ทรงกำหนดให้รวบรวมแผ่นจารึกด้วยอักษรคูนิฟอร์มประมาณ 20,000
แผ่นนำมาเก็บไว้ที่หอสมุดที่กรุงนิเนเวย์ ปัจจุบันแผ่นจารึกเหล่านั้นถูกเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์กรุงลอนดอน

3. ศิลปกรรม เพราะอัสซีเรียเป็นชนชาตินักรบ สนใจด้านการทหารและการต่อสู้ผลงานด้านศิลปกรรมส่วนใหญ่ล้วนแสดงออกซึ่งความกล้าหาญ
ทรงไว้ซึ่งอำนาจ เช่น ภาพการสู้รบและการล่าสัตว์ในแบบแกะสลักเต็มตัวและแกะสลักนูนเด่นครึ่งตัวเช่นสุเมเรียนเคยทำมา

4. ศาสนา อัสซีเรียรับอิทธิพลด้านศาสนาจากสุเมเรียน อะมอไรท์ นับจากการบูชาเทพเจ้าหลายองค์ นิยมการบวงสรวง นอกจากนี้ พระสามารถทำนายอนาคตด้วยการสังเกตความเป็นไปในพิธีกรรมและปรากฎการณ์ธรรมชาติได้อีกด้วย เทพเจ้าที่สำคัญของอัสซีเรียได้แก่
Ashur คือ เทพเจ้าสูงสุด Ninurta คือ เทพเจ้าแห่งสงคราม Nabu คือ เทพเจ้าแห่งการเรียนรู้ Ishtar คือ เทพเจ้าแห่งความรัก

ฉ. ชาวแคลเดียน (Chaldeans)

ประวัติของแคลเดียน

แคลเดียนเป็นเซมิติคแตกตัวออกมาจากพวกอาระเมีย (Arameans)และเข้าตั้งมัในดินแดนตอนกลางของพวกเมโสโปเตเมีย
เมื่อประมาณ 100 ก่อนคริสตกาลในปี 729 ก่อนคริสตกาล
แคลเดียนได้พยายามก่อการกบฎต่ออัสซีเรียหลายครั้งแต่ไม่ประสบความสำเร็จ ในปี 625 B.C. ภายหลังการสิ้นสุดพระชนม์ของกษัตริย์อัสซูร์บานิปาลแห่งอัสซีเรียปรากฎว่านาโบโปลัสซาร์ผู้นำแคลเดียน
ได้เริ่มดำเนินการรวมแคลเดียนเข้าด้วยกันและค่อยๆ แยกตัวออกจากการปกครองของ
อัสซีเรียน ในปี 616 B.C. นาโบโปลัสซาร์ประกาศตัวเป็นใหญ่เหนือดินแดนบาบิโลเนียในปี 612 B.C. นาโบโปลัสซาร์และเซซารัสผู้นำมีดส์ได้สมคบกันยึดกรุงนิเนเวย์อันเป็นผลทำให้จักรวรรดิอัสซีเรีย ต้องสลายลง
จักรวรรดิแคลเดียน (The Chaldean Empire or The Neo Babylonean Empire) ก่อตั้งขึ้นโดยนาโบโปลัสซาร
์ ศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่บาบิโลเนียมีกรุงบาบิโลนเป็นเมืองหลวง

จักรวรรพิแคลเดียนเจริญขีดสุดในสมัยกษัตริย์บูดคัดเนซาซาร์ (Nebchadnezzar. 605-563 B.C.)
โอรสของนาโบโปลัสซาร์ จักรวรรดิแผ่ขยายไปทางทิศตะวันตกครอบคลุมพื้นที่ทางตะวันออก
อารยธรรมแคลเดียน

1. สถาปัตยกรรม สถาปัตยกรรมเจริญขีดสุดในสมัยกษัตริย์เนบูคัดซาร์ ผลงานคือ
1.1 สวนลอย (The Hanging Garden of Badylon) สวนลอยนี้ถูกสร้างไว้บนหลังคา หลังคาถูกรองรับด้วยเสาสูง
75 ฟุต ภายในสวนปลูกไม้ดอกสวยงาม น้ำที่ใช้รดน้ำถูกลำเลียงมาจากแม่น้ำยูเฟรตีส สวยลอยนี้จัดเป็นหนึ่งในเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ของโลกโบราณ
ทรงกำหนดให้สร้างสวนลอยนี้ขึ้นเพื่อมอบให้แก่มเหสี ผู้เป็นเจ้าหญิงแห่งจักวรรดิมีเดียน พระนางต้องการที่ชุ่มชื้นเย็นสบายเช่นที่มีเดียในกรุงบาบิโลน
1.2 กำแพงอิซต้า (The Ishtar Gate) เป็นแผ่นกำแพงสวยงาม ทำจากกระเบื้องหลากสี และแกะสลักเป็นภาพสัตว์ประหลาดเรียกกริฟฟิน
คือมีใบหน้าและลำตัวเป็นสิงห์โตแต่มีปีกเป็นนกอินทรีย์ (Griffin) กำแพงนี้เชื่อกันว่าเป็นช่องทางนำไปสู่เทพเจ้ามาร์ดุ๊ก
ซึ่งเป็นเทพเจ้าสูงสุดแห่งกรุงบาบิโลน ปัจจุบันกำแพงอิซต้าถูกเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์กรุงเบอร์ลิน
2. ดาราศาสตร์ แคลเดียนรับทอดงานดาราศาสตร์จากสุเมเรียนโดยแท้จริง นาบูริแมนนู (Naburiannu)
เป็นนักดาราศาสตร์ชาวแคลเดียนผู้ได้รับการอุปถัมภ์จากกษัตริย์ดาริอุสที่ 1 แห่งเปอร์เซีย ในการดำเนินการศึกษาค้นคว้า ผลงานที่ปรากฎคือสามารถค้นคว้านับเวลาในรอบหนึ่งได้ใกล้เคียงกับการนับเวลาในปัจจุบันมาก คือ 1 ปีมี 365 วัน 6 ชั่วโมง 15 นาที 41 วินาที

3. โหราศาสตร์
โหราศาสตร์เป็นงานเด่นอีกแขนงหนึ่งของแคลเดียน ที่รับมาจากสุเมเรียน พระสามารถกำหนดดวงดาวสำคัญ 7 ดวง ได้คือ
ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหัส ดาวเสาร์ ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ นอกจากจะกำหนดให้ดวงดาวเหล่านี้เป็นชื่อของวันต่างๆ ในหนึ่งสัปดาห์แล้วพระยังให้ความสำคัญแก่ดวงดาวเพื่อใช้ในการพยากรณ์ชะตาชีวิตมนุษย์อีกด้วย อันเป็นการวางหลักทางด้านโหราศาสตร์ให้มั่นคงกว่าในอดีต

ระยะเวลาที่ชนชาติต่างๆอาศัยในเมโสโปเตเมีย

เจริโค (Jericho) อาศัยอยู่ระหว่างหุบเขาริมฝั่งแม่น้ำจอร์แดน ประเทศอีรัก
ราว 8000 B.C. ถือว่าเป็นชนชาติแรกทีเก่าแก่ที่สุดในเมโสโปเตเมีย
ซาทาล ฮือยึค (Catal Huyuk) อาศัยอยู่บริเวณอนาโตเลีย สร้างอารยธรรมเก่าแก่สมัย
ราว 7000-5000 B.C. ก่อนประวัติศาสตร์

สุเมเรียนและอัคคาเดียน สุเมเรียนอาศัยอยู่ตอนล่างของเมโสโปเตเมีย สร้างอารยธรรม
(Sumerian and Akkadian) ขึ้นโดยเฉพาะการประดิษฐ์ตัวอักษร ทำให้เมโสโปเตเมียเข้า
3000-1600 B.C. สู่สมัยประวัติศาสตร์ และได้ให้แนวทางแก่พวกอัคคาเดียน
ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือขึ้นไปของเมโสโปเตเมีย เข้ามาครอบ
ครองและเจริญขึ้นแทนสุเมเรียน

อะมอไรท์ (Amorite) พวกอะมอไรท์อพยพมาจากทะเลทรายซีเรียน เข้าครอบ
1900-1600 B.C. ครองเมโสโปเตเมีย สร้างอาณาจักรบาบิโลเนียขึ้นภายใต้
การปกครองของพระเจ้าฮัมมูราบี สมัยนี้กรุงบาบิโลเนียเป็น
เมืองหลวง อาณาจักรบาบิโลเนียทางทิศตะวันออกจรด
อ่าวเปอร์เซีย ทิศตะวันตกจรดทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

ฮิตไตท์และแคสไซท์ พวกฮิตไตท์ อยู่ในเอเชียไมเนอร์ ได้ขยายอาณาจักรออก
(Hittite and Kassite) เป็นจักรวรรดิใหญ่ รุกรานเข้ามาในเมโสโปเตเมีย แต่ไม่
1600-1150 B.C. ได้ยึดครองปล่อยให้พวกแคสไซท์ซึ่งอยู่ทางเทือกเขาด้าน
ตะวันออกของแม่น้ำไทกรีสเข้ายึดครองกรุงบาบิโลน

แอสสิเรียน (Assyrian) อยู่ทางตอนเหนือของเมโสโปเตเมีย ค่อยเจริญขึ้นแทนตอน
750-612 B.C. ล่างของเมโสโปเตเมีย และกลายเป็นจักรวรรดิ
ครั้งแรก เมื่อเข้ายึดครองกรุงบาบิโลนได้

แคลเดียน (Chaldeam) พวกแคลเดียนอยู่บริเวณทะเลทรายตอนใต้ของบาบิโลเนีย
612-538 B.C. ได้แยกตัวออกจากการปกครองของแอสสิเรียได้สำเร็จ และ
มีความเจริญรุ่งเรืองมากในสมัยพระเจ้าเนบูชาเนซซาร์
อาณาจักรแคลเดียนสิ้นสุดลงเมื่อถูกเปอร์เซียเข้ายึดครอง
อินโด-ยูโรเปียน พวกอินโดยูโรเปียนอยู่ทางตอนเหนือ เข้ามามีอำนาจใน
(Indo-European) เมโสโปเตเมีย ตั้งแต่ 550 B.C. โดยปราบพวกที่มีอำนาจอยู่
550-332 B.C. ก่อนได้สำเร็จจึงสร้างอาณาจักรเปอร์เซียขึ้นขยายอำนาจ
ปกครองในดินแดนเมโสโปเตเมียทั้งหมดรวมทั้งอียิปต์และ
หัวเมืองกรีกในเอเซียไมเนอร์ เมื่อทำสงครามกับกรีก ก็ตกอยู่
ใต้การปกครองของกรีกในปี 332 B.C.
ให้กำลังใจนักเขียน
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว!
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว 3 ครั้ง

85 ความคิดเห็น

  1. #46 gokusen (จากตอนที่ 60)
    วันที่ 31 มกราคม 2552 / 11:23
    ขอบคุนก๋า



    จาเอาไปทำรายงานพอดีเลย



    รักพี่มั๊กมาก โฮ๊ะ ๆๆๆ
    #46
    0