ไป๋เฟิงมี่ (สนพ.เฟยฮุ่ย)​

ตอนที่ 6 : ระบบน้ำประปาและเกษตรผสมผสาน

  • เนื้อหานิยายตอนนี้เปิดให้อ่าน
  • View : 32612
    จำนวนคนให้กำลังใจ : 2590 ครั้ง
    9 พ.ค. 62


                     สองวันต่อมา ท่านพ่อพาข้ากับท่านแม่เข้าป่า เพื่อตัดไม้ไผ่ และสำรวจลำธารเพื่อเริ่มวางระบบประปาในครัวเรือน 


                    ระบบน้ำประปาที่นางบอกท่านพ่อก็ไม่มีอะไรยุ่งยาก รูปแบบก็เอามาจากในโลกเก่าที่นางเคยเห็น โดยทำจากการตัดกระบอกไม้ไผ่แล้วเจาะรูตรงก้นกระบอก ทำแบบนี้หลายๆ กระบอกแล้วนำมามัดต่อกันโดยให้ก้นกระบอกข้างหน้ารองรับกับปากของกระบอกถัดมา มัดต่อกันจนยาวมาถึงหน้าเรือน 


                    โดยกระบอกต้นทางที่รับน้ำ วางไว้บนหลักของลำไผ่ที่ผ่าส่วนปลายออกเป็นสามง่าม ตรงส่วนโคนปักลงข้างซอกหินริมน้ำตกแล้วผูกยึดให้มั่นคง ปากกระบอกให้ยื่นไปรับน้ำที่ตกลงมาจากหน้าผาสูง การทำแบบนี้จะได้น้ำที่สะอาดกว่าน้ำที่นอนนิ่งในลำธาร และยังเป็นการเพิ่มแรงดันน้ำให้ไหลไปถึงหน้าเรือนได้แบบสม่ำเสมอ ตามกฎแรงโน้มถ่วงที่น้ำจากที่สูงไหลลงสู่ที่ต่ำ


                อีกฝากของปลายกระบอกไม้ไผ่ อยู่ที่โอ่งรับน้ำที่หน้าบ้าน โดยตัดไม้ไผ่เป็นแผ่นวงกลม ขนาดเท่าช่องว่างในกระบอก เจาะรูเล็กๆ ตรงขอบแผ่นไม้หนึ่งรู ร้อยเชือกยึดให้แน่น ปลายเชือกอีกข้างมัดยึดกับกระบอกไม้ไผ่ เอาไว้ปิดเปิดน้ำตามความต้องการ


                ท่านพ่อใช้เวลาในการตัดไม้ไผ่และวางระบบประปาจนแล้วเสร็จภายในสามวัน ข้าก็คอยช่วย คอยลุ้นจนตัวโก่งว่าน้ำจะไหลมาได้จริงหรือเปล่า เพราะก็พึ่งเคยลองทำเหมือนกัน 


                         แต่สุดท้ายพอแล้วเสร็จ และทำการดึงแผ่นกลั้นกระบอกน้ำออก ก็มีน้ำค่อยๆ ไหลออกมาจากปากกระบอก ข้ากระโดดดีใจ วิ่งไปกอดขาท่านพ่อแน่น ท่านพ่อจึงคว้าตัวข้าขึ้นอุ้มและฟัดหอมแก้มข้าไปหลายที ท่านพ่อยิ้มอย่างดีใจและภูมิใจในความสำเร็จ


                ไป๋ซือเจินยื่นจอกน้ำให้สามีดื่มเพื่อดับกระหายและคลายความเหน็ดเหนื่อย พรางยิ้มยินดีกับความสำเร็จของสองพ่อลูก ครอบครัวของนางตอนนี้ช่างมีความสุขยิ่งนัก และนางอยากให้เป็นเช่นนี้ตลอดไป


                ข้าไม่ได้ให้ท่านพ่อทำระบบน้ำแค่เข้าที่เรือนเท่านั้น ข้ายังให้ท่านพ่อต่อไปยังแปลงผักอีกด้วย เวลารดน้ำผักจะได้ไม่ต้องเดินไปตักน้ำไกล ท่านพ่อจะได้ไม่เหนื่อย


                ตอนนี้ ห้องครัวที่เรือนข้าดูเป็นห้องครัวเหมือนบ้านอื่นแล้วนะ ท่านพ่อจ้างช่างมาจัดการต่อเติมให้กลายเป็นห้องๆนึง ต่อออกมาจากตัวเรือน ตอนนี้ภายในห้องครัวมีวัตถุดิบและอุปกรณ์การทำครัวครบครัน ไม่ขาดเหลือ ท่านแม่นี่ยิ้มแก้มปริเชียว ที่ได้ทำอาหารอย่างมีความสุข ส่วนข้าก็ยิ้มกว้างจนตาหยี่เหมือนกัน เพราะข้าจะได้มีอาหารและขนมอร่อยๆ กินทุกวัน  คริ ~ คริ


                เมื่อจัดการกับระบบประปาจนเกิดผล ทำให้ท่านพ่อท่านแม่เชื่อในตัวข้าได้แล้ว ข้าก็ลงมือทำตามแผนขั้นต่อไปทันที 


                        ข้านั่งวาดรูปแปลงนาหลังเรือนเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส แล้วจัดการวาดแบ่งพื้นที่ออกเป็นห้าส่วน สองส่วนแรกพื้นที่ติดกับลำธารชายป่า ส่วนนี้ข้าจะไว้เป็นที่ปลูกข้าว ไม่ต้องกลัวว่าจะได้ผลผลิตน้อย เพราะพื้นที่ตรงนี้ติดกับน้ำ สามารถปลูกข้าวได้ตลอดทั้งปี ก็เหมือนการทำนาปรังนั่นแหละ แต่ข้าจะให้ท่านพ่อปลูกข้าวเป็นระบบขั้นหมุนวน ทำยังไงนะหรอ ก็ง่ายๆ


                ในพื้นที่สองส่วนที่จะปลูกข้าวนี้ ข้าแบ่งออกเป็นสามแปลง สองแปลงใหญ่แบ่งเท่าๆ กัน เอาไว้ปลูกข้าว และอีกหนึ่งแปลงเล็กๆ เป็นที่เตรียมต้นกล้าสำหรับนำมาปลักดำ


                     ขั้นแรกหว่านเมล็ดข้าวในแปลงต้นกล้า พอต้นกล้าเติบโตพร้อมสำหรับการปลักดำ ก็ทำการดำนาลงในแปลงที่หนึ่ง ซึ่งมีการเตรียมพื้นที่ไว้รอแล้ว จากนั้นก็ทำการหว่านต้นกล้าอีกรอบแล้วก็นำมาปักดำในแปลงที่สอง 


                    ดังนั้นระยะเวลาในการเก็บเกี่ยวระหว่างทั้งสองแปลงจะไม่เท่ากัน โดยจะเริ่มเก็บเกี่ยวแปลงที่หนึ่งก่อน เมื่อเก็บผลผลิตเสร็จก็ทำการปลูกซ้ำใหม่ และแปลงที่สองก็จะได้เวลาเก็บเกี่ยวพอดี จากนั้นก็ทำวนซ้ำเหมือนแปลงที่หนึ่ง 


                   ทำแบบนี้สามารถปลูกข้าวออกมาได้ตลอดปี ในอนาคตถ้ามีเงินมากพอก็จัดการซื้อแปลงนาเพิ่ม เพื่อขยายการผลิตให้มากขึ้น


                จบสองส่วนแรกไป เหลือพื้นที่อีกสามส่วน ข้าแบ่งออกเท่าๆ กัน หนึ่งส่วนข้าจะทำเป็นพื้นที่ปลูกผัก โดยการทำแปลงยกร่องกว้างสองฉื่อ (ประมาณ 2 ฟุต) ยาวหนึ่งจั้ง (ประมาณ 3.3 เมตร) ทำทั้งหมดยี่สิบแปลง 


                        ข้าจะแบ่งปลูกผักกาดสามแปลง หัวไชเท้าสองแปลง ผักชีสองแปลง ต้นหอมสี่แปลง โดยแบ่งสองแปลงเป็นชนิดที่กินได้ทั้งต้น อีกสองแปลงปลูกชนิดที่เอาไว้กินหัว สองแปลงปลูกกระเทียม 


                         สี่แปลงทำค้างขึ้นมาโดยปลูกถั่วฝักยาวสองแปลง และแตงกวาสองแปลง สองแปลงปลูกมะเขือเทศ และอีกหนึ่งแปลงปลูกพริก ข้าไม่เน้นปริมาณของผลผลิตที่จะได้ แต่ข้าอยากให้มีผักหลากหลายชนิดที่สามารถปลูกกินเองได้มากกว่า เหลือจากการกินในครัวเรือนค่อยนำออกขายหารายได้เข้าครอบครัว


                พื้นที่สองส่วนที่เหลือ ข้าจะแบ่งขุดบ่อเลี้ยงปลา และสร้างเล้าไก่ให้มีพื้นที่ยื่นเข้าไปในบ่อ เมื่อเวลาไก่ถ่ายมูล จะได้เป็นอาหารปลาได้อีกทอดนึง บริเวณขอบบ่อด้านหน้าเล้าไก่ ทำรั้วกั้นไม้ไผ่ เป็นที่เลี้ยงเป็ด โดยปล่อยให้เป็ดสามารถลงเล่นน้ำในบ่อ และเวลาให้อาหารก็เลี้ยงบริเวณลานหน้าบ่อปลาภายในรั้วกั้น แค่นี้ข้าก็จะมีไข่เป็ด ไข่ไก่ ไว้กินแล้ว


     ส่วนพื้นที่ ที่เหลือข้าจะปลูกผลไม้ จะมีตระกูลไม้เลื้อย พวกองุ่น แตงโม และสตอเบอรี่ ไม้ยืนต้น ไม้ผล ก็จะมี แอปเปิ้ล ลูกพลับ ลำไย ส้มและมะนาว 


     โดยจะแบ่งโซนปลูก จัดให้ดูสวยงาม ส่วนพืชคลุมดินใต้ต้นไม้ผล ข้าจะปลูกถั่วเหลืองและถั่วลิสง พืชตระกูลถั่วนี้มีประโยชน์อย่างมากในการปรับปรุงดิน เพราะตระกูลถั่วเมื่อย่อยสลายจะให้ปุ๋ยอินทรีย์ปริมาณสูง ช่วยปรับปรุงคุณภาพของดินให้มีความอุดมสมบูรณ์ 


     ทำให้พืชหลักที่ปลูกมีการเจริญเติบโตเร็วให้ผลผลิตสูง และโซนไม้เลื้อยข้าจะปลูกพืชสมุนไพร จำพวก ขิง ข่า ขมิ้น กระชายดำ และตังกุย แซมในแปลงผลไม้  เพียงเท่านี้ ข้าก็มีพืชผัก ผลไม้ ไว้กินตลอดทั้งปี อีกทั้งสร้างรายได้ให้กับครอบครัวอีกด้วย


          ข้ารีบนำภาพวาดแปลงนาของข้า ไปให้ท่านพ่อดู พร้อมอธิบายรายละเอียด และไม่ลืมตบท้ายด้วยว่าท่านตาเทพเจ้าเป็นผู้บอกกล่าว 


          ซึ่งตอนแรกท่านพ่อดูจะยังไม่ยอมทำตามแผนของข้า เนื่องจากเป็นการทำเกษตรแบบใหม่ ไม่มีใครเคยทำ ท่านกลัวทำแล้วไปไม่รอด จะพาลให้เสียผลผลิตข้าวที่เคยทำมา แต่ข้าก็นั่งยัน ยืนยัน แข็งขัน บวกกับสายตาออดอ้อน กระพริบตาปริบๆ สามที ท่านพ่อก็เคลิ้มพยักหน้าตกลงตามแผนการของข้าเรียบร้อย



 

ท่านพ่อเริ่มปรับแปลงนาตามภาพวาดของข้า หลังจากเก็บเกี่ยวข้าวที่ปลูกไว้เสร็จ ขั้นแรกปรับในส่วนที่เป็นแปลงนาก่อน เพื่อให้ปลูกข้าวได้ จากนั้นก็เป็นส่วนของแปลงผัก  ใช้เวลามากอยู่เหมือนกัน เพราะทำเองในครอบครัวไม่ได้จ้างคนงาน 


แต่ข้าก็ไม่ได้รีบร้อนอะไร ค่อยๆ ทำไป ในส่วนของผักที่จะปลูกนี้ ข้าถามท่านแม่แล้วเกี่ยวกับต้นพันธุ์ ว่าจะสามารถหาได้จากที่ใด ซึ่งท่านแม่ก็พาข้ามาเลือกหาในร้านค้าหมู่บ้าน ที่ขายเมล็ดพันธุ์พืชผัก และผลไม้ แต่มีบางอย่างที่ไม่มีขาย 


               ข้าจะไปหาได้จากที่ใดละเนี่ย เครียดเลย


          วันนี้ท่านพ่อจะเข้าป่าในตอนเช้า และตอนบ่ายจะกลับมาทำแปลงผักต่อ ข้าอยากจะไปกับท่านพ่อด้วยจัง ข้าคิดว่าในป่าน่าจะมีพืชผัก หรือผลไม้ ต่างๆ ถึงไม่มีสิ่งที่ข้าตั้งใจจะปลูก แต่เอาสิ่งที่มีมาปลูกก็ได้เหมือนกัน ข้าไม่ได้ยึดติดชนิดซะหน่อย แต่ติดที่ข้ายังเด็กท่านพ่อไม่ยอมพาข้าเข้าป่าด้วยเป็นแน่ ท่านกลัวเกิดอันตรายกับข้า


              “ท่านพ่อ มี่เอ๋ออยากเข้าป่าด้วยเจ้าค่ะ ท่านพ่อให้ลูกไปด้วยน้าเจ้าคะ” ข้าอ้อนขอท่านพ่อไปด้วย


          “ไม่ได้หรอก มี่เอ๋อ เจ้ายังเล็กนัก พ่อกลัวเจ้าเกิดอันตราย” ไป๋อี้ชิงมองบุตรสาวที่ส่งสายตาออดอ้อนมาให้ แล้วพาให้ใจเหลว แต่ก็ต้องทำใจแข็ง เพราะห่วงความปลอดภัยของนาง


          “ให้ท่านแม่ไปด้วยเจ้าค่ะ มี่เอ๋อกับท่านแม่เข้าป่าไม่ลึก แค่เก็บผักใกล้ๆลำธาร นะเจ้าคะ ท่านพ่อ” ส่งสายตาอออดอ้อน กระพริบตาปริบๆ


          “เฮ้อ...เจ้าเนี่ยน้า เอาเช่นนั้นก็ได้ แต่อย่าเข้าไปในป่าลึกเด็ดขาด อยู่กับแม่เจ้าอย่าห่างกายเชียวล่ะ” ทนดวงตากลมใสแจ๋วนั่นไม่ไหว ก็ตอบรับในที่สุด


          “ท่านพี่ไม่ต้องเป็นห่วงเจ้าค่ะ ข้าจะดูแลลูกอย่างดี” ซือเจินสำทับอีกทีให้สามีคลายกังวล


          เมื่อมาถึงชายป่าเราทั้งสามก็แยกย้ายกัน ข้าอยู่กับท่านแม่ ท่านพ่อเข้าไปในป่าลึกเพื่อล่าสัตว์ ข้าเดินดูพืชพันธุ์ที่ขึ้นบริเวณป่าใกล้ลำธาร อืม ดูเหมือนจะเป็นป่าดิบนะนี่ ด้วยเพราะต้นไม้ที่ขึ้นนั้น เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ แผ่กิ่งก้านปกคลุมพื้นดินข้างล่างให้ความชุมชื้นอยู่ตลอดเวลา จึงมีพันธุ์พืชต่างๆ มากมายเจริญขึ้นตามพื้นดิน


          “ท่านแม่ นี่ใช่ต้นตังกุยรึเปล่าเจ้าคะ” เมื่อข้ามองไปเห็น พื้นชนิดหนึ่ง ลำต้นสูงประมาณสามฉื่อ (ประมาณ 1เมตร) ลำต้นตั้งตรง ใบมี รูปทรงไข่ หยักเหมือนฟันเลื่อย โคนแผ่เป็นครีบแคบๆ ใบสีเขียวอมม่วง จึงร้องถามท่านแม่ดู


          “อืม ใช่จริงๆ ด้วย บริเวณนี้มีเยอะเสียด้วยซิ” ซือเจินตาวาว รีบนั่งลงหมายจะดึงต้นขึ้นมา


          “ช้าก่อนเจ้าค่ะ เราขุดเอาไปทั่งรากและต้นเลยเจ้าค่ะ จะได้เอาไปปลูกในแปลงผัก” ข้าบอกความต้องการกับท่านแม่ เพราะถ้าใช้มือดึงขึ้นมาเลยอาจทำให้ทั้งลำต้นและรากเสียหาย เดี๋ยวปลูกไม่ได้กันพอดี


          “โอ้ ! จริงสิ แม่ลืมคิดไปเลย มี่เอ๋อของแม่รอบคอบจริงเลยน้า” นางยิ้มให้บุตรสาวอย่างเอ็นดูรักใคร่


          ข้ากับท่านแม่เดินเก็บพืชผักต่างๆ อย่างเพลิดเพลิน ป่านี้มันดีมากเลย มีพืชผักเยอะแยะไปหมด ข้าได้เถาองุ่นมาด้วยล่ะ โชคดีจริงๆ ไม่เพียงแค่นั้นข้ายังเห็นมีต้นแอปเปิ้ลสองสามต้น ถัดเข้าไปในป่าอีกนิดนึง 


          อา ข้าคิดว่าถ้าอยากปลูกแล้วได้กินผลเร็วๆ ต้องมาจากการตอนกิ่งติดตาแล้วล่ะ อืม ข้าต้องกลับไปเตรียมอุปกรณ์และให้ท่านพ่อพากลับมาใหม่อีกรอบ ฮึ วิธีพวกนี้ข้าทำได้สบายอยู่แล้ว ก็มันเป็นวิชาเรียนที่เด็กทุกคนในโลกก่อนต้องเคยผ่านมาใช่เปล่าล่ะ วิชาการงานอาชีพน่ะ 


          นี่ข้าใช้ความรู้ที่ติดตัวมาล้วนๆ นะ ไม่ได้เป็นผู้วิเศษแต่อย่างใด แต่คงต้องหาวัสดุอื่นแทนขุยมะพร้าว เพราะที่นี่ข้ายังไม่เห็นมะพร้าวสักต้นเลย


          หลังจากที่เก็บพืชผักกันจนคิดว่าพอแล้ว ก็ออกจากป่าเพื่อกลับมาที่บ้าน แต่ท่านพ่อยังไม่กลับมาคงสักบ่ายแก่ๆ ถึงจะกลับ ข้าได้ผักมาหลายชนิดเลยล่ะ ทั้งสมุนไพร และผักสวนครัว ข้าบอกให้ท่านแม่นำพืชผักที่ขุดมาได้เอาไปแช่น้ำในส่วนราก ก่อนจะเอาลงปลูกในแปลง


          เวลาบ่ายคล้อย ยามเซิน (15.00-16.59 น.) ก็เห็นท่านพ่อแบกซากไก่ป่าและหมูป่ากลับมา ข้าวิ่งออกไปรับหน้าบ้าน อ่า...วันนี้ไก่ย่าง และหมูตุ๋นสมุนไพร ก็ไม่เลวเหมือนกัน ดวงตาแวววาวเมื่อคิดถึงของกินแสนอร่อย


***************

ตอนนี้จะอัดแน่นระบบการเกษตรหน่อย 

อ่านเข้าใจกันรึเปล่าคะ เอาไว้ถ้าไรท์ว่างจะวาดแผนผังมาให้เข้าใจมากขึ้นค่ะ


ให้กำลังใจนักเขียน
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว!
นักเขียนได้รับกำลังใจแล้ว 2.59K ครั้ง

1,360 ความคิดเห็น

  1. #1299 kikomako (@kikomako) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 กรกฎาคม 2562 / 16:54
    เป็นคนอีสานไม่นึกถึงส้มตำปูปลาร้าบ้างหราาาาาา
    #1299
    0
  2. #1284 veraya2099 (@veraya2099) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 24 มิถุนายน 2562 / 00:50
    เด็กน้อยกลายเป็นเด็กตะกละขึ้นมาทันทีเลย
    #1284
    0
  3. #1112 mooklinlava2505 (@mooklinlava2505) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 9 มิถุนายน 2562 / 15:11
    ปักดำเขียนแบบนี้นะคะ
    #1112
    0
  4. #1022 HOPE29 (@Noonoklanla) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 4 มิถุนายน 2562 / 16:42
    พื้นที่1ไร่ไม่น่าจะพอนะ อ่านไปอ่านมาคิดตามมันเกินไร่แน่ๆ แค่พื้นที่ปลูกผักก็น่าจะเกินละ ปล.นิยายสนุกดี
    #1022
    0
  5. #984 เล็ก (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 2 มิถุนายน 2562 / 09:27

    ปักดำค่ะ ไม่ใช่ “ปลัก”

    รินน้ำ “พลาง” ยิ้มยินดี. ไม่ใช่”พราง”

    #984
    0
  6. #849 Toon Diamond (@toondiamond) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 25 พฤษภาคม 2562 / 18:55
    ครอบครัวสุขสรร
    #849
    0
  7. #623 chanchan123 (@minhochanyeol123) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 18 พฤษภาคม 2562 / 20:44
    ท่านพ่อทำงานหรักเชียว สงสารท่านพ่อ ขอให้รวยเร็ว ๆ
    #623
    0
  8. #561 Cnkm18 (@mind_momind) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 17 พฤษภาคม 2562 / 03:41
    ทั้งสนุกทั้งได้ความรู้55555 เค้าไม่ค่อยสนใจการเกษตรอะไรแบบนี้ แต่เค้าชอบปลูกต้นไม้ดอกไม้ แล้วพอมาอ่านที่ไรท์เขียนแล้วรู้สึกอยากมีที่ไว้ปลูกพืชผลไม้เองบ้างเลย555555
    #561
    0
  9. #545 Ppp (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 16 พฤษภาคม 2562 / 21:43

    ระบบน้ำปิดแค่ปลายทางน้ำ แต่น้ำไหลเข้าทางต้นน้ำตลอดจะน้ำจะไม่ทะลักปลายทางเหรอคะ

    #545
    0
  10. #544 nuntana52hz (@nuntana52hz) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 16 พฤษภาคม 2562 / 21:08
    อ่านมาถึงตอนนี้แทบไม่มีคำผิดเลยค่ะ 99% เขียนร้อยเรียงได้ดีค่ะ ส่วนเรื่องอารมณ์ของตัวละคร พยายามต่อไปค่ะ

    ไม่น่าเชื่อว่าจะเขียนเป็นเรื่องแรก ปกติอ่านนิยายแนวนี้จะเจอคำผิดกระจาย เรียบเรียงเนื้อเรื่องไม่ค่อยเข้าใจ แต่เรื่องนี้ทำได้ดีค่ะ

    รูปแบบนิยายทะลุมิติถึงจะเคยเห็นบ่อยๆ แต่เนื้อเรื่องจะออกทะเลไปเยอะ และพยายามให้มันซับซ้อนแต่ดันงงแทน เรื่องของคุณแต่งได้รวบรัด มีความเรียบง่าย ความรู้ที่แทรกเข้ามาอธิบายเข้าใจง่ายดีค่ะ

    เป็นกำลังใจให้ค่ะ รอติดตามอยู่นะคะ ^^
    #544
    1
    • #544-1 อดีตรีดเงา (@kidmai555) (จากตอนที่ 6)
      18 พฤษภาคม 2562 / 14:41
      +1 เห็นด้วยกับเม้นท์นี้อ่ะ สู้ๆนะคะไรท์
      #544-1
  11. #434 oilywish (@oilywish) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 13 พฤษภาคม 2562 / 23:05
    เมื่อไหร่จะมีน้องนะ

    อยากให้นางเอกมีน้องชาย
    #434
    0
  12. #348 Xialyu (@Xialyu) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 11 พฤษภาคม 2562 / 21:50
    ไม่อยากจะบอกว่าเรียนมาแต่จำไม่ได้555
    #348
    0
  13. #313 MORNINGGLORY08 (@MORNINGGLORY08) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 10 พฤษภาคม 2562 / 17:34
    ได้ความรู้ด้วย ขอบคุณมากๆค่า^^
    #313
    0
  14. #229 rossukon2531 (@rossukon2531) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 7 พฤษภาคม 2562 / 20:17
    สนุกค่ะ นางเอกรักษาหุ่นด้วยค่ะ555
    #229
    0
  15. #134 mee_pa (@mee_pa) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 5 พฤษภาคม 2562 / 10:19
    ปักดำนะคะ
    #134
    0
  16. #29 สักวันนึ่ง (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 22:55

    ดีีีีีียิ่งจะรอกินน้าาาาา

    #29
    0
  17. #26 Kanchat Passadorn (@kaekai72) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 17:35

    รอจร้า..อาหารการเกษตรมาเลยชอบ
    #26
    0
  18. #25 nuwalnaka (@nuwalnaka) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 16:37

    รออออ????????

    #25
    0
  19. #23 วีนา (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 14:54

    รอต่อนะ

    #23
    0
  20. #22 iamagril (@iamagril) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 14:09
    เข้าใจคะ
    #22
    0
  21. #21 พลอย (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 13:22

    อ่านแล้วคิดถึงในหลวงเลยค่ะ

    #21
    2
    • #21-1 sripi (@sripi) (จากตอนที่ 6)
      26 เมษายน 2562 / 13:28
      แนวความคิดการเกษตรไรท์มีพระองค์ท่านเป็นต้นแบบค่ะ พระองค์จะสถิตในใจตลอดกาล
      #21-1
    • #21-2 Aew_ann (@Aew_ann) (จากตอนที่ 6)
      26 เมษายน 2562 / 16:03
      ใช่แล้วค่ะ คิดถึงพ่อ
      #21-2
  22. #19 natsume0000 (@natsume0000) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 12:07

    นาปรัง ค่ะไม่ใช่นาปัง555+สนุกค่ะชอบแนวนี้
    #19
    1
    • #19-1 sripi (@sripi) (จากตอนที่ 6)
      26 เมษายน 2562 / 12:20
      ขอบคุณคร้า
      #19-1
  23. #18 หยา (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 11:37

    รอด้วยคนจ้า

    #18
    0
  24. #17 LukiMemory (@LukiMemory) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 11:10
    รอนะคะ
    #17
    0
  25. #16 wanwilag7 (@wanwilag7) (จากตอนที่ 6)
    วันที่ 26 เมษายน 2562 / 11:10

    สนุกค่ะ
    #16
    0