ก้าวสู่การเป็นนักเขียน

ตอนที่ 81 :

  • เนื้อหานิยายตอนนี้เปิดให้อ่าน
  • View : 1,245
    จำนวนคนให้กำลังใจ : 0 ครั้ง
    12 ก.ย. 50


Q : ธีม (theme) หรือแก่นของเรื่อง จำเป็นอย่างไรกับนิยาย"

ครั้งแรกก็ไม่กล้าจะตั้งคำถามแบบนี้ขึ้นมา เพราะตัวเองก็อ่อนด้อยเรื่องเกี่ยวกับหลักการเขียนเหลือเกิน
อาศัยกระทู้ต่างๆ ที่พี่ๆ เพื่อนๆ น้องๆ ในเจเจ แนะนำให้อ่านบ้างจึงได้ซื้อมาอ่าน เคยอ่านหนังสือเกี่ยวกับการเขียนนิยายหรือกระทู้ที่เพื่อนในเจเจแนะนำและให้ข้อมูลมาบ้าง แต่ก็ยังไม่ค่อยเข้าใจความสำคัญที่เด่นชัดของธีม

กระทั่งวันหนึ่งมีเพื่อนเมล์ถามขึ้นมา ว่ามีผู้ถามหาถึงธีมหรือแก่นของเรื่องในนิยายที่เขียน จึงเริ่มตระหนักว่า ธีมหรือแกนของเรื่อง เป็นสิ่งสำคัญที่มองข้ามไปไม่ได้เลยทีเดียว

หลังจากอ่านหลักการเขียนแบบคร่าวๆ ไปบ้าง (อ่านไปแล้วก็ยังงงๆ อยู่ดี) ก็ต้องย้อนกลับมาค้นหาความหมายของธีม ตัวเองคิดถึงคำนี้แค่ไหนและอย่างไร

ขอสรุปแบบสั้นๆ ตามความเข้าใจนะคะ

ธีม คือ สาระ ปรัชญา ข้อคิด ความคิดเห็น(รวบยอด) ของผู้เขียนซึ่งมีต่อโลก สังคมและอื่นๆ ที่นำเสนอในงาน (ในที่นี้คือนิยาย)

สำหรับตัวเองคิดว่าเป็นเรื่องจำเป็นเรื่องหนึ่งทีเดียวที่กำหนดทิศทางการเขียนของตน ทุกครั้งจะตั้งโจทย์กับตัวเองว่าต้องการจะสื่อเรื่องราวอะไรในเนื้อเรื่องเป็นสำคัญ ซึ่งนั่นคือธีมหรือเปล่าก็ไม่รู้ สรุปแล้วก็ยังงงๆ กับคำนี้อยู่ดี 555

แรกๆ มีความคิดเพียงว่าอยากเสนอความคิดบางอย่างแก่ผู้อ่านบ้าง

จึงอยากขอความเห็นจากทุกคนคิดว่าธีมจำเป็นอย่างไร?

ที่นึกสงสัย เพราะได้อ่านหนังสือเล่มหนึ่งเล่มเล็กๆ เกี่ยวกับการเขียน บอกว่า นิยายบางประเภท เช่น แนวสืบสวนจะไม่มีธีม เพราะเน้นในการดำเนินเรื่องและเหตุการณ์เป็นหลัก แต่ในหนังสือเล่มเดียวกันกลับกล่าวว่าธีมทำให้นิยายเรื่องนั้นน่าอ่านและน่าสนใจมากขึ้น  (ตกลงยังไงกันแน่น้อ สงสัยๆๆ)

สำหรับนิยายของเพื่อนๆ ในเจเจ ซึ่งมีแก่นเรื่องและข้อคิดที่โดนใจมากที่สุด คือ เรื่อง ไมรอน ให้ข้อคิดหลายอย่างจริงๆ ^___^ (ความคิดเห็นส่วนตัวนะค้า)

จึงอยากถามความคิดเห็นจากเพื่อนๆ และข้อมูลจากผู้ที่มีความรู้ด้านนี้ช่วยเล่าแนะนำกันด้วยค่ะ คิดอย่างไร?


A :

ธีมก็คือ สาร หรือ ความคิดหลักที่อยู่ในงานเขียนประเภทต่างๆ ทั้งบทความ เรื่องสั้น นิยาย เรียงความ สารคดี และอื่นๆอีกมากมาย ถ้ามันอ่านแล้วไม่เกต ก็ลองพูดแบบง่ายๆ ก็คือ ในงานเขียนนั้นๆ ที่เราอ่าน เรารู้สึกว่าสิ่งที่เป็นสิ่งหลักๆ สำคัญๆ หรือเรื่องนั้นๆ เขาพูดอะไร นั่นแหละคือ ธีม งานเขียนทุกชนิด "ต้อง" มีธีม ถ้าไม่มี มันจะเป็นอะไรก็ไม่รู้ อ่านไม่รู้เรื่อง เช่น

ถ้าเป็นบทความ (มันเห็นภาพชัดที่สุด) เรื่องแมว ทุกๆ อย่างที่อยู่ในบทความ ต้องเป็นเรื่องของแมว หรือเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวกับแมว อันนี้เป็นเรื่องปกติของมนุษย์ที่เขียนบทความ ถ้าเขียนเรื่องแมว แล้วข้ามไปเขียนเรื่องปลากะพงนึงมะนาว โดยไม่มีการโยงเข้าว่า แมวชอบกิน อันนี้ไม่ถือว่าเป็นบทความ คงจะถือได้ว่าเป็นงานเขียนที่แย่ แล้วคนเขียนคงมีสมาธิหรือระบบสมองที่มีปัญหาในการโยงเรื่อง

เพราะฉะนั้น เรื่องธีมเป็นเรื่องง่ายๆ ที่พูดยาก งานเขียนแต่ละงานเขียนอาจจะมีหลายธีมก็ได้ มีธีมใหญ่ ซับธีม อะไรพวกนี้ อย่างเรื่องรักๆ ธีมก็อยู่เกี่ยวกับอะไรที่รักๆ หรืออาจจะไปเน้นที่การตัดสินใจสู้ปัญหา และเอาชนะปัญหาของตัวเอก  ในเรื่องน้ำเน่าต่างๆ (แสลงของรุ้ง เรื่องรักๆ คือเรื่องน้ำเน่า ดังนั้นนิยายเกือบทุกเรื่องในภาษาของรุ้งจะเรียกว่าน้ำเน่า โปรดอย่าตกใจ) มักจะมีธีมนี้ก็คือ นางเอกเอาชนะทิฐิของตัวเองและทำตามที่ใจต้องการ คือเปิดใจยอมรับพระเอก อะไรประมาณนี้ นี่ก็คือธีม

ขอให้เชื่อว่าเรื่องทุกเรื่องมีธีมเสมอ เรื่องไหนไม่มีธีม มันไม่ใช่งานเขียนหรอก มันก็คือการเขียนอะไรไปเรื่อยๆ เปื่อยๆ ไร้จุดหมาย คนเขียนไม่รู้เขียนอะไร คนอ่านก็ไม่เกต

ประมาณนี้แล

ต่อมาธีมจำเป็นอย่างไร อันนี้รู้กันอยู่แล้ว ขอผ่าน


A :

เวลานึกถึงคำว่า theme  เราจะนึกถึงคำว่า "เอกภาพ" มากกว่า   คือว่าธีมมันจะเป็นตัวเซตความเป็นเอกภาพของงาน    อย่างวาดรูปนี่ธีมของรูปหมายถึงอารมณ์ของรูปที่สื่อออกมาในฐานะองค์รวม   เพราะอย่างนั้น  ธีมของงานเขียนก็คืออะไรบางอย่างที่ทำให้ทั้งกอบที่เป็นงานเขียนนั้นแสดงออกมาอย่างเป็นเอกภาพได้  

ถ้าเป็นนักเรียนเรียนทางนี้   จะถูกบังคับให้บอกธีมออกมาให้หมดโดยใช้เพียงประโยคเดียวเป็นประจำ   เพราะอย่างนั้น   ธีมมันก็คงเป็นหัวกะทิที่เข้มข้นที่สุดของเรื่อง  เหมือนกลั่นชะมดเช็ดตั้งกอบตั้งกำแล้วได้เป็นของหอม ๆ ออกมานิดเดียว ( ทำไมต้องชะมดเช็ดเนี่ย )

เอาเข้าจริงแล้ว   ถ้าถามว่าธีมสำคัญสำหรับงานเขียนไหม   เราคิดว่าสำคัญ  เพราะมันเป็นตัวทำให้เกิดเอกภาพ   และมันคือหัวเชื้อที่เข้มข้นที่สุดในเรื่อง ( สำหรับทำละลายให้กลายเป็นเรื่องต่อไป )

แต่ถ้าถามว่าคนเขียนจำเป็นต้องรู้จักธีมไหม   เราคิดว่าคนเขียนไม่จำเป็นต้องนึกอะไรกับมันมากนัก  ไม่ต้องไปคิดว่าต้องคิดธีมให้ได้   นี่เรื่องตูมีธีมไหมนี่  อะไรแบบนี้   เพราะเราคิดว่านักเขียนแต่ละคนนั้นมีสัญชาตญาณในการสร้างเอกภาพอยู่แล้ว    เหมือนพ่อครัวบางทีก็ไม่รู้ว่าเอาอะไรโยนลงหม้อไปบ้าง  แต่ก็ออกมาอร่อย   ส่วนคนที่มาแยกธาตุทีหลังว่าโอว  คุณพ่อครัวใส่นั่นลงไปกี่ช้อนกี่กรัมคือนักชิม

แต่ว่าแต่ละคนก็มีวิธีปรุงอาหารของตัวเองแหละนะ


602 ความคิดเห็น

  1. #430 ซินญอร่า (@signora) (จากตอนที่ 81)
    วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2553 / 06:17
    ว้าว เรากำลังคลุมเครือเรื่องอยู่พอดีเลย
    ขอบใจที่เอามาลงนะจ๊ะ
    #430
    0