Biology Planet - สรุปชีววิทยา ม.ปลาย

  • 0% Rating

  • 0 Vote(s)

  • 5,363 Views

  • 13 Comments

  • 301 Favorites

แชร์นิยายเรื่องนี้

  • Month Views
    40

    Overall
    5,363

ตอนที่ 3 : สารชีวโมเลกุล : ไขมัน

  • เนื้อหานิยายตอนนี้เปิดให้อ่าน
  • View : 513
    จำนวนคนให้กำลังใจ : 0 ครั้ง
    24 ธ.ค. 60


สารชีวโมเลกุล

ไขมัน(lipid) เป็นสาร hydrophobic ไม่มีขั้ว ละลายน้ำได้น้อยมากหรือไม่ละลายน้ำเลย แต่จะละลายได้ดีในตัวทำละลายอินทรีย์ เช่น อีเทอร์ เบนซีน เอทานอล ไขมันเป็นกลุ่มที่มีความหลากหลายในเรื่องของโครงสร้าง และยังเป็นสารชีวโมเลกุลเพียงชนิดเดียวที่ไม่มีการรวมกันเป็น polymer เนื่องจากหน่วยย่อยที่มาต่อกันไม่ใช่ชนิดเดียวกัน ไขมัน 1 กรัม ให้พลังงาน 9 กิโลเเคลอรี 

มอนอเมอร์ของไขมัน 

ไขมัน 1 โมเลกุลเกิดจากการรวมตัวกันของ กลีเซอรอล และ กรดไขมัน 

กลีเซอรอล(Glycerol) หรือ glyceraldehyde เป็น alcohol ที่มีอะตอมคาร์บอน 3 ตัว ซึ่งมีหมู่ OH ที่สามารถเกิดปฏิกิริยากับสารอื่นได้ 3 โมเลกุล เช่น กรดไขมัน ฟอสเฟต เป็นต้น

กรดไขมัน(fatty acid) เป็นสารโมเลกุลใหญ่ที่มีจำนวนคาร์บอนอะตอมในโมเลกุลมาก แบ่งได้ 2 ชนิดตามโครงสร้างทางเคมี คือ กรดไขมันอิ่มตัว และ กรดไขมันไม่อิ่มตัว 


กรดไขมันอิ่มตัว 

กรดไขมันไม่อิ่มตัว



ไม่มีพันธะคู่ในโมเลกุล ทำให้มี m.p และ b.p. ค่อนข้างสูง มีความว่องไวต่อปฏิกิริยาเคมีต่ำ เหม็นหืนได้ยาก พบมากใน ไขมันที่มาจาก น้ำมันมะพร้าว น้ำมันปาล์ม กะทิ เนย ไข่แดง เป็นต้น 

ตัวอย่างของกรดไขมันอิ่มตัว เช่น ลอริก ปาล์มิติก ไมริสติก สเตียริก อะราคิดิก

ไม่มีพันธะคู่ในโมเลกุล ทำให้มี m.p และ b.p. ที่ต่ำ มีความว่องไวต่อปฏิกิริยาเคมีสูง เหม็นหืนได้ง่าย เนื่องจากพันธะคู่ระหว่าง C อะตอมทำปฏิกิริยาออกซิเดชันกับ O2 พบมากใน น้ำมันพืช มาการีน ช็อกโกแลต 

ตัวอย่างของกรดไขมันไม่อิ่มตัว เช่น ไลโนเลอิก ไลโนเลนิก โอเลอิก 


ประเภทของไขมัน

แบ่งได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ ไขมันเชิงเดี่ยว  ไขมันเชิงช้อน และอนุพันธ์ไขมัน

ไขมันชิงเดี่ยว(simple lipid)

[ 1 ] ไตรกลีเซอไรด์(Triglyceride) 

 เกิดจาก 3 fatty acid  +  1 glycerol เป็นไขมันที่พบมากที่สุดในธรรมชาติ พันธะที่เชื่อมกลีเซอรอลกับกรดไขมันเรียกว่า พันธะเอสเทอร์(ester bond) ตัวอย่างไตรกลีเซอไรด์ที่สำคัญได้แก่ ไขมัน(fat) ซึ่งจะเป็นของแข็งที่อุณหภูมิห้อง และน้ำมัน(oil) ซึ่งเป็นของเหลวที่อุณหภูมิห้อง 


[ 2 ] ไข(wax) 

เกิดจาก fatty acid + 1 glycerol + 2 alcohol มีจุดหลอมเหลวสูง เป็นของแข็งที่อุณหภูมิห้อง ตัวอย่างเช่น cutin ในชั้น cuticle ซึ่งเคลือบอยู่บนผิวใบของพืช ป้องกันการสูญเสียน้ำ ขี้ผึ้ง ซึ่งสกัดได้จากรังผึ้ง Ceresin Wax หรือ Earth Wax สังเคราะห์จาก Ozokerite ใช้ในการผลิตเครื่องสำอาง 

ไขมันเชิงช้อน(compound lipid)

[ 1 ] ฟอสโฟลิปิด(phospholipid)

เกิดจาก 3 glycerol + 2 fatty acid + 1 phosphate group เป็นองค์ประกอบที่สำคัญของชั้น phospholipid bilayer ของเยื่อหุ้มเซลล์ซึ่งทำให้มันมีคุณสมบัติเป็นเยื่อเลือกผ่าน(semipermeable membrnane) นอกจากนี้ยังพบเป็นองค์ประกอบของเยื่อไมอิลิน(myelin sheath) ในเซลล์ประสาท เป็นสารลดแรงตึงผิวในปอด(lecithin) 

[ 2 ] ไกลโคลิพิด(Glycolipid)

เกิดจาก 3 glycerol + 2 fatty acid + 1 carbohydrate chain พบเป็นองค์ประกอบในเซลล์ประสาท ได้แก่ cerebrosie และ ganglioside นอกจากนี้อาจพบบน membrane ทำหน้าที่ช่วยในการจดจำกันของเซลล์ ซึ่งเป็นกลไกที่สำคัญในการเกิดเนื้อเยื่อ  

[ 3 ] ไลโพโปรตีน(Lipoprotein)

เกิดจาก ไตรกลีเซอไรด์ + โปรตีน + ฟอสโฟลิปิด + คอเลสเตอรอล ในสัดส่วนที่แตกต่างกันออกไป ทำหน้าที่เป็นตัวขนส่งโมเลกุลไขมันจากตับไปยังผนังหลอดเลือด เนื้อเยื่อไขมัน และกล้ามเนื้อ ตัวอย่างของไลโพโปรตีน ได้แก่  Low Density Lipoprotein  (LDL) และ High Density Lipoprotein (HDL) LDL เป็นไขมันไม่ดี  ส่วน HDL เป็นไขมันที่มีความหนาแน่นสูง ดีกับหลอดเลือดเนื่องจากช่วยป้องกันไม่ให้คอเลสเตอรอล ไตรกลีเซอไรด์ และ LDL สะสมในหลอดเลือดแดง หากขาด HDL ในเลือด ก็จะเป็นการเพิ่มความเสี่ยงการเป็นโรคเกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือดได้ 

อนุพันธ์ลิพิด(derived lipid)

[ 1 ] คอลเลสเตอรอล(Cholesterol)

ทำหน้าที่เป็นสารตั้งต้นในการผลิตฮอร์โมนเพศทุกชนิด สร้างน้ำดี(bile salt) สร้างสารที่จะเปลี่ยนเป็นวิตามินดีเมื่อได้รับแสงแดด เป็นองค์ประกอบสำคัญของเยื่อหุ้มเซลล์ ทำหน้าที่ควบคุม fluidity ของเยื่อหุ้มเซลล์ให้คงที่เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนแปลงไป พบเฉพาะในเซลล์สัตว์เท่านั้น

[ 2 ] ฮอร์โมนสเตียรอยด์(steroid hormone) 

มีโครงสร้างเป็นวงแหวน วงเชื่อมต่อกัน พบในรูปของฮอร์โมนที่สร้างมาจากต่อมเพศและต่อมหมวกไต ได้แก่ กลุ่มฮอร์โมนที่เกี่ยวกับเพศ เช่น เอสโตรเจน(estrogen) เอสตราไดออล(estradiol) โปรเจส   เทอโรน(progesterone) เทสโทสเตอโรน(testosterone) และกุล่ม cortisol & aldosterone 



การทดสอบไขมัน

1. นำไปถูกับกระดาษขาว โมเลกุลของไขมันจะเข้าไปแทนที่โมเลกุลของอากาศ เนื่องจากลิปิดประเภทน้ำมัน ไขมัน มีดัชนีหักเหของแสงน้อยกว่ากระดาษ จึงทำให้เกิดภาวะโปร่งแสงขึ้น 

2. ผสมกับน้ำแล้วเขย่าได้เม็ดไขมันขนาดเล็ก(emulsion fat) เมื่อตั้งทิ้งไว้จะเกิดการแยกชั้นโดยไขมันจะอยู่บนชั้นของน้ำเนื่องจากมีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำ 

3. นำไปต้มกับเบส เช่น NaOH, KOH  จะเกิดปฏิกิริยาซาปอนนิฟิเคชั่น ได้สารที่มีลักษณะคล้ายสบู่ 


4. ใช้สารละลายซูดาน(Sudan Black B) ซึ่งมีสีดำหยดลงในน้ำมัน เกิด positive test ให้สีแดง 





1 ความคิดเห็น

  1. #7 FaiiSherlock (@FaiiSherlock) (จากตอนที่ 3)
    วันที่ 7 สิงหาคม 2559 / 16:31


    Credit รูปภาพจ้า 

    http://wellnessadvocate.com/?uid=70030
    http://plaza.ufl.edu/tmullins/BCH3023/aminoacids&proteins.html
    http://www.slideshare.net/RachelEMcKernan/bio-ch-5-pwpt




    แก้ไขครั้งที่ 1 เมื่อ 7 สิงหาคม 2559 / 16:32
    แก้ไขครั้งที่ 2 เมื่อ 7 สิงหาคม 2559 / 16:33
    แก้ไขครั้งที่ 3 เมื่อ 18 ธันวาคม 2559 / 22:18
    #7
    0