งานกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ขนาดตัวอักษร : เพิ่มขนาด | ลดขนาด

นิติกรรม เป็นเรื่องที่สำคัญมาก เป็นพื้นฐานของกฎหมายแพ่ง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 149 บัญญัติไว้ว่า “นิติกรรม หมายถึง การใดๆอันกระทำลงโดยชอบธรรมด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัคร มุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล เพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ”

นิติกรรม กับ นิติเหตุ

            ทั้งนิติกรรมและนิติเหตุต่างก็เป็นมูลเหตุแห่งความสัมพันธ์ทางกฎหมายทั้งสิ้น แต่จะมีข้อแตกต่างกันคือ

            นิติกรรม เกิดจากความสมัครใจของบุคคล ที่จะผูกพันตามกฎหมาย เช่น การทำสัญญา การสมรส

            นิติเหตุ เป็นสิ่งที่บุคคลมิได้สมัครใจที่จะผูกพันกับบุคคลอื่น แต่เพราะมีเหตุการณ์หรือการกระทำบางอย่างเกิดขึ้น ซึ่งกฎหมายจำเป็นต้องกำหนดให้บุคคลเหล่านั้นมีความผูกพันกันแม้ใจจริงเขาจะอยากมีความผูกพันหรือไม่ก็ตาม

นิติกรรมมีอยู่ 2 ชนิดคือ

1.      นิติกรรมฝ่ายเดียว คือ นิติกรรมที่ผู้กระทำสามารถทำได้โดยฝ่ายเดียว โดยไม่ต้องอาศัยบุคคลอื่นมีปฏิกิริยากลับมา เช่น การให้คำมั่น การบอกล้างโมฆียกรรม การบอกเลิกสัญญา เป็นต้น

2.      นิติกรรม 2 ฝ่าย คือ นิติกรรมที่ต้องอาศัยการมีปฏิกิริยาระหว่างบุคคล ผู้ทำนิติกรรมสัญญาและผู้รับการกระทำ นิติกรรมจึงจะมีผล นิติกรรม 2 ฝ่ายเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า สัญญา